Theo phản ánh của một công dân, ông A. được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) đối với thửa đất nông nghiệp, gồm đất bằng trồng cây hằng năm khác (BHK), đất trồng lúa (LUA) từ năm 2002.
Đến năm 2008, khu vực này được Nhà nước phê duyệt quy hoạch xây dựng. Năm 2011, ông A. xây nhà trên thửa đất nông nghiệp và sử dụng để ở cho đến nay.
Tháng 4/2026, Nhà nước thu hồi thửa đất này.
Theo cách hiểu của công dân, căn cứ khoản 2 Điều 5 Nghị định số 88/2024/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 49/2026/NĐ-CP), trường hợp của ông A. sẽ được bồi thường 100% diện tích đất ở và khấu trừ 80% tiền sử dụng đất và 0,5% lệ phí trước bạ khi xác định nghĩa vụ tài chính, đồng thời bị xử phạt vi phạm hành chính về đất đai.
Công dân đặt câu hỏi: Nếu căn nhà của ông A. có diện tích 500m2, trong khi hạn mức giao đất ở tại địa phương là 400m2 thì được bồi thường như thế nào khi Nhà nước thu hồi đất?
Trả lời vấn đề này, Cục Quản lý đất đai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, Điều 95 Luật Đất đai 2024 và Điều 5 Nghị định 88/2024/NĐ-CP (được sửa đổi tại Nghị định 49/2026/NĐ-CP) quy định điều kiện để được bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh hoặc phát triển kinh tế – xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng.
Đối với nhà ở, công trình xây dựng trên đất, Luật Đất đai 2024 và Nghị định 88/2024/NĐ-CP cũng quy định nguyên tắc bồi thường thiệt hại đối với nhà ở, công trình xây dựng gắn liền với đất, đồng thời xác định các trường hợp không được bồi thường tài sản gắn liền với đất khi Nhà nước thu hồi.
Tuy nhiên, Cục Quản lý đất đai cho biết tình huống mà công dân nêu chỉ là giả định, không kèm theo hồ sơ, tài liệu cụ thể nên cơ quan này đề nghị người dân nghiên cứu các quy định pháp luật nêu trên và liên hệ cơ quan quản lý đất đai tại địa phương để được hướng dẫn làm rõ.
Gia đình được cấp sổ đỏ 200m2 đất ở từ năm 2003, trong khi phần diện tích còn lại được ghi là “đất trống cùng thửa”. Nay người dân muốn đăng ký cấp giấy chứng nhận cho phần đất này và băn khoăn có phải tách thửa, có bị xử phạt hay không.
Theo Luật Đất đai năm 2024, việc đính chính giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) đã cấp được quy định tại tại khoản 1 Điều 152.
Đối với thửa đất ở có vườn, ao đã được cấp sổ đỏ trước ngày 1/7/2004, nếu tại thời điểm cấp sổ có một trong các loại giấy tờ theo quy định thì khi người sử dụng đất có nhu cầu hoặc khi Nhà nước thu hồi đất sẽ được xác định lại diện tích đất ở.
