Điều này đặt ra một câu hỏi thú vị: Dòng xe nào sẽ trở thành “kẻ thống trị” trong tương lai? BEV – PHEV (REEV) – HEV – hay ICE (động cơ đốt trong truyền thống)?
Nhiều luồng quan điểm – Một điểm chung
Không ít người tin rằng BEV (xe thuần điện) là tương lai không thể đảo ngược. Một số khác lại cho rằng HEV (Hybrid) mới là lời giải thực tế hơn, trong khi vẫn có những quan điểm tin rằng ICE sẽ “quay lại ngôi vương” khi các vấn đề về pin, chi phí và hạ tầng vẫn còn đó.
Thế nhưng, điều đáng nói nhất — qua các cuộc trao đổi với đại diện nhiều hãng xe và OEM gần đây — là tất cả đều gặp nhau ở một điểm: “Người dùng cần gì, chúng tôi sẽ làm ra cái đó.”
Câu chuyện từ các nhà sản xuất
Trong chuyến thăm đến nhà máy Skoda (Cộng hòa Séc) hồi trung tuần tháng 10, tôi được giới thiệu Skoda hiện mở rộng dây chuyền lắp ráp cho các dòng xe năng lượng mới (BEV, PHEV, HEV). Nhà máy có thể linh hoạt thay đổi tỷ lệ công suất giữa ICE và BEV tùy theo nhu cầu thị trường. Khi doanh số BEV như Enyaq hay Elroq tăng mạnh, công suất xe điện được đẩy lên tức thì – và ngược lại, nếu ICE có nhu cầu tăng, dây chuyền lại chuyển hướng về đó. Một mô hình sản xuất linh hoạt, phản ứng nhanh với tín hiệu thị trường.
Mới đây, tôi có đến thăm nhà máy Bosch (Kitami, Nhật Bản). Tại trung tâm R&D ở Kitami, Bosch khẳng định chiến lược tập trung vào người dùng cuối và nền tảng công nghệ linh hoạt, đáp ứng mọi nhu cầu ở các khu vực khác nhau. “Bạn cần gì, chúng tôi đều có thể cung cấp”. Triết lý đó giúp Bosch xây dựng giải pháp tối ưu chi phí BOM Cost (Bill of Materials), mang lại lợi thế lớn về giá thành cho các hãng xe.
Bức tranh toàn cầu – Mỗi quốc gia, một lộ trình
Tại Mỹ, thành công của Tesla đến từ sự kết hợp hoàn hảo giữa công nghệ tiên tiến (pin & phần mềm), mô hình kinh doanh trực tiếp, hạ tầng Supercharger phủ rộng và thương hiệu mạnh mẽ gắn liền với Elon Musk.
Ở Trung Quốc, xe điện trở thành ngành công nghiệp chiến lược quốc gia, được nhà nước trợ giá mạnh mẽ và phát triển đồng bộ hạ tầng sạc. Kết quả, các hãng xe Trung Quốc có thể sản xuất xe điện nhiều tiện ích, giá thành cạnh tranh và tăng tốc toàn cầu hóa nhanh chóng.
Trong khi đó, tại Nhật Bản, câu chuyện thành công của HEV – Hybrid Electric Vehicle là minh chứng rõ nét. Toyota Prius đã trở thành biểu tượng, còn chính phủ Nhật nhiều năm liền hỗ trợ thuế, trợ cấp cho các dòng xe thân thiện môi trường. Các mẫu xe của Honda, Toyota, Lexus đều gặt hái kết quả tích cực, trong đó Honda CR-V e:HEV đang gây chú ý tại Việt Nam với tỷ lệ vận hành bằng mô-tơ điện cao vượt trội.
Việt Nam – Thị trường giao thoa của nhiều xu hướng
Tại Việt Nam, VinFast hiện dẫn đầu thị trường xe điện với chiến lược định vị hợp lý: giá cạnh tranh, tiện ích đầy đủ, hạ tầng sạc phủ khắp và chính sách “sạc 0 đồng” đến hết tháng 6/2027 – có thể còn được gia hạn.
Xe Trung Quốc từng gây ấn tượng với BEV, nhưng rào cản hạ tầng sạc khiến họ đang chuyển hướng mạnh sang PHEV. Các mẫu như BYD Sealion 6, Sealion 8, M9, hay sắp tới là Lynk & Co 08, rồi Lynk & Co 900 (Super Hybrid), đều thể hiện chiến lược “lai hóa thông minh”, phù hợp thị trường mới nổi.
Kỷ nguyên đa dạng hóa – Không có “người thắng tuyệt đối”
Nhìn toàn cục, sẽ không có dòng xe nào “nuốt trọn” dòng nào. Tất cả phụ thuộc vào chính sách quốc gia và lợi ích thực tế của người tiêu dùng tại mỗi thị trường.
Khi thị trường ngày càng đa dạng, miếng bánh sẽ bị chia nhỏ, thay vì tập trung vào những “ông vua ICE” như trước đây. Đó không phải là sự kết thúc của ICE, mà là sự mở ra của một kỷ nguyên song hành – nơi công nghệ, chính sách và nhu cầu người dùng cùng định hình tương lai xe toàn cầu.
