Ô tô ngoại tràn vào, cuộc đua giành thị phần ngày càng gay gắt

Ô tô nhập khẩu tăng kỷ lục, linh kiện và phụ tùng bùng nổ, thị trường Việt Nam đối mặt cả cơ hội lẫn thách thức cạnh tranh cuối năm.

Ô tô nhập khẩu ồ ạt

Theo thống kê của Cục Hải quan (Bộ Tài chính), chỉ trong 8 tháng đầu năm 2025, Việt Nam đã nhập khẩu hơn 137.000 ô tô nguyên chiếc với tổng trị giá 3,02 tỉ USD. Đây là mức cao kỷ lục từ trước đến nay, tăng thêm 836 triệu USD so với cùng kỳ năm 2024. Diễn biến này phản ánh sức nóng của thị trường ô tô Việt Nam, đặc biệt khi nhu cầu tiêu dùng dịp Tết 2026 đang đến gần.

Trong cơ cấu nhập khẩu, xe dưới 9 chỗ ngồi tiếp tục chiếm ưu thế với hơn 104.000 chiếc, tăng gần 20% so với cùng kỳ năm trước. Xe vận tải cũng có sự bứt phá đáng chú ý khi đạt gần 18.000 chiếc, tăng tới 96% so với cùng kỳ. Riêng tháng 8/2025, lượng ô tô nguyên chiếc nhập về đạt hơn 16.200 chiếc với trị giá 363 triệu USD. Các nguồn cung chủ yếu vẫn đến từ ba thị trường lớn là Indonesia, Thái Lan và Trung Quốc, chiếm tới 94% tổng lượng xe về Việt Nam.

Không chỉ ô tô nguyên chiếc, nhóm linh kiện và phụ tùng nhập khẩu cũng tăng mạnh. Trong 8 tháng đầu năm, trị giá nhập khẩu đạt 3,61 tỉ USD, tăng 1,52 tỉ USD so với cùng kỳ năm ngoái. Riêng tháng 8, linh kiện và phụ tùng ô tô được nhập về trị giá 452 triệu USD, cho thấy nhu cầu sản xuất, lắp ráp trong nước đang gia tăng nhanh chóng.

Theo nhiều đại lý ô tô, thị trường dự kiến sẽ còn sôi động hơn trong những tháng cuối năm khi nhu cầu mua xe dịp Tết tăng vọt. Lượng xe nhập khẩu vẫn đang trên đà tăng, đặc biệt ở phân khúc xe có giá dưới 600 triệu đồng. Đây là phân khúc được nhiều khách hàng quan tâm bởi mức giá phù hợp, nguồn cung dồi dào và đa dạng về mẫu mã.

Sự cạnh tranh càng trở nên khốc liệt khi nhiều dòng xe mới liên tục ra mắt. Đáng chú ý, các thương hiệu ô tô Trung Quốc đang mở rộng sự hiện diện mạnh mẽ tại Việt Nam. Tuy nhiên, dù phủ sóng bằng hàng loạt sản phẩm, các hãng xe Trung Quốc lại khá kín tiếng khi không công bố doanh số bán hàng.

Không dừng lại ở việc nhập khẩu, một số thương hiệu Trung Quốc còn tính toán dài hơi bằng việc xây dựng nhà máy lắp ráp tại Việt Nam. Chiến lược này nhằm chủ động nguồn cung, cắt giảm chi phí và hạ giá thành sản phẩm, từ đó cạnh tranh trực diện với các thương hiệu Nhật Bản, Hàn Quốc và châu Âu vốn đã có chỗ đứng lâu năm.

Theo đánh giá của các chuyên gia, những bước đi quyết liệt này cho thấy tham vọng lớn của các hãng xe Trung Quốc trong việc chiếm lĩnh thị phần tại Việt Nam. Đây được xem là một trong những thị trường ô tô phát triển nhanh nhất khu vực Đông Nam Á, đặc biệt khi thu nhập của người dân ngày càng cải thiện và nhu cầu sở hữu ô tô tăng mạnh.

Bài toán chiến lược cho các hãng

Thực tế cho thấy, việc lượng ô tô nhập khẩu tăng kỷ lục không chỉ phản ánh nhu cầu lớn của người tiêu dùng mà còn cho thấy sức hút mạnh mẽ của thị trường Việt Nam đối với các hãng xe quốc tế. Cơ cấu nhập khẩu nghiêng hẳn về các thị trường trong khu vực như Thái Lan, Indonesia và đặc biệt là Trung Quốc, chứng tỏ lợi thế về chi phí và chính sách thương mại đang đóng vai trò quan trọng trong định hình thị trường.

Sự thâm nhập của các thương hiệu Trung Quốc mang đến nhiều tín hiệu tích cực. Người tiêu dùng có thêm lựa chọn về mẫu mã, trang bị công nghệ và mức giá cạnh tranh. Việc một số hãng lên kế hoạch xây dựng nhà máy tại Việt Nam cũng mở ra khả năng giảm giá thành, thúc đẩy chuyển giao công nghệ và tạo thêm việc làm. Tuy nhiên, sự phát triển quá nhanh cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Nếu doanh nghiệp trong nước và các hãng truyền thống không kịp thích ứng, thị phần có thể bị xói mòn nhanh chóng.

Ngoài ra, sự “bùng nổ” xe giá rẻ, đặc biệt dưới 600 triệu đồng, có thể khiến người tiêu dùng dễ rơi vào bẫy khuyến mãi, chưa thực sự đánh giá đúng giá trị sử dụng dài hạn. Các hãng xe Trung Quốc vẫn còn phải chứng minh độ bền, chất lượng dịch vụ hậu mãi và giá trị bán lại trên thị trường. Đây chính là những yếu tố người Việt quan tâm khi lựa chọn thương hiệu.

Ở tầm vĩ mô, nhập khẩu ô tô và linh kiện tăng cao đồng nghĩa với áp lực lớn lên cán cân thương mại và hạ tầng giao thông. Nếu không có chính sách phát triển đồng bộ về sản xuất, lắp ráp trong nước, cũng như chiến lược quản lý thị trường, Việt Nam sẽ đứng trước nguy cơ phụ thuộc nặng nề vào nguồn cung ngoại.

Nói cách khác, “làn sóng xe ngoại” mang đến nhiều cơ hội để người tiêu dùng hưởng lợi và thúc đẩy thị trường sôi động hơn, nhưng đồng thời đặt ra bài toán chiến lược cho cả doanh nghiệp và nhà quản lý: làm sao để tận dụng lợi thế cạnh tranh, đồng thời đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành ô tô trong nước.

Theo Diễn đàn doanh nghiệp