Hiệp hội Các nhà sản xuất Ô tô châu Âu (ACEA) vừa phát đi cảnh báo về nguy cơ gián đoạn sản xuất nghiêm trọng nếu tranh chấp liên quan đến hãng sản xuất chip Nexperia không sớm được tháo gỡ.
Đây được xem là cú sốc mới đối với ngành công nghiệp ô tô khu vực, vốn đang chịu sức ép nặng nề từ thuế quan, cạnh tranh từ Trung Quốc và sự sụt giảm nhu cầu xe điện.
Theo ACEA, các nhà sản xuất ô tô và nhà cung ứng linh kiện tại châu Âu đã nhận được thông báo từ Nexperia trong tuần qua về việc công ty không thể đảm bảo tiến độ giao hàng như kế hoạch: “Nếu thiếu nguồn cung chip này, các nhà cung ứng không thể sản xuất linh kiện và phụ tùng cần thiết, kéo theo nguy cơ dây chuyền lắp ráp phải dừng hoạt động”.
Căng thẳng bắt đầu leo thang sau khi chính phủ Hà Lan ngày 30/9 tuyên bố tiếp quản Nexperia – doanh nghiệp có trụ sở tại Hà Lan nhưng thuộc sở hữu 100% của tập đoàn Wingtech (Trung Quốc). Amsterdam cho rằng, việc Wingtech nắm quyền kiểm soát Nexperia có thể dẫn đến nguy cơ rò rỉ công nghệ nhạy cảm sang Trung Quốc.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh Mỹ gia tăng sức ép với Wingtech. Từ cuối tháng 12/2024, Washington đã đưa tập đoàn này vào danh sách thực thể bị hạn chế, đồng thời mở rộng quy định kiểm soát xuất khẩu với các công ty có hơn 50% cổ phần thuộc các thực thể bị cấm.
Đáp trả, Bộ Thương mại Trung Quốc ngày 4/10 đã ban hành lệnh kiểm soát xuất khẩu, cấm Nexperia Trung Quốc và các đối tác xuất khẩu một số linh kiện, bán thành phẩm nhất định. Hệ quả là chuỗi cung ứng toàn cầu bị ảnh hưởng nghiêm trọng, bởi phần lớn chip Nexperia được đóng gói và lắp ráp tại Trung Quốc, dù nhà máy sản xuất chính đặt tại Hamburg (Đức).
Hàng loạt tập đoàn lớn như Volkswagen, BMW và Bosch đều nằm trong danh sách khách hàng của Nexperia. Mặc dù chưa ghi nhận tác động trực tiếp, các doanh nghiệp này cho biết đang theo dõi sát sao diễn biến và đánh giá rủi ro tiềm ẩn.
Mercedes-Benz cho biết đang phối hợp với các bên liên quan nhưng từ chối xác nhận Nexperia có nằm trong danh sách nhà cung cấp hay không. Trong khi đó, Stellantis cho biết họ đang hợp tác chặt chẽ với Nexperia và các nhà cung cấp khác để tìm giải pháp giảm thiểu rủi ro.
Về phía Bắc Kinh, Bộ Thương mại Trung Quốc phản đối việc can thiệp vào hoạt động nội bộ doanh nghiệp bằng biện pháp hành chính, đồng thời tuyên bố sẽ áp dụng mọi biện pháp cần thiết nhằm bảo vệ lợi ích của doanh nghiệp trong nước. Đại diện Nexperia cho biết, công ty đang làm việc với cơ quan chức năng Trung Quốc để xin miễn trừ và hy vọng “vấn đề sẽ sớm được giải quyết vì lợi ích chung của các bên”.
Cuộc tranh chấp này khiến Nexperia trở thành tâm điểm mới trong căng thẳng công nghệ Mỹ – Trung, khi Washington tiếp tục mở rộng kiểm soát với lĩnh vực bán dẫn, còn Bắc Kinh đáp trả bằng chính sách hạn chế xuất khẩu vật liệu quan trọng như đất hiếm và gallium.
Giới chuyên gia cảnh báo, nếu tình hình tiếp tục bế tắc, ngành ô tô châu Âu có thể đối mặt một cuộc khủng hoảng chip mới, khiến chi phí sản xuất tăng cao và chuỗi cung ứng tê liệt. Trong bối cảnh Liên minh châu Âu vẫn đang bất đồng sâu sắc về lộ trình điện hóa 100% vào năm 2035, rủi ro thiếu hụt linh kiện bán dẫn khiến tham vọng xe điện của Chủ tịch EC Ursula von der Leyen trở nên xa vời hơn bao giờ hết.
TH (Tuoitrethudo)
