Trao đổi với VietNamNet ngày 26/8, Tiến sĩ Cao Việt Tùng, Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi Trung ương, cho biết bệnh viện tiếp nhận bệnh nhân mắc cúm quanh năm, số lượng bệnh nhân cúm vào điều trị thường tập trung từ tháng 10 đến tháng 4 năm sau. Có những thời điểm, trung bình mỗi ngày có 150 bệnh nhi đến khám, phát hiện dương tính với cúm. Không ít trường hợp biến chứng nặng như viêm phổi, viêm tai giữa, co giật do sốt cao. Có bệnh nhân phải chuyển lên khu hồi sức tích cực, chủ yếu là chưa tiêm vắc xin, có bệnh nền.
Cúm mùa thường bắt đầu với các triệu chứng như sốt, ho khan, sổ mũi, đau đầu, đau cơ và mệt mỏi. Tuy nhiên, ở trẻ nhỏ và người có bệnh nền, virus cúm có thể diễn tiến nhanh, gây biến chứng nghiêm trọng như suy hô hấp, viêm cơ tim, viêm não, mất nước, co giật và nhiễm khuẩn đường hô hấp.
Theo các bác sĩ, virus cúm phát triển mạnh trong môi trường khô lạnh – điều kiện đặc trưng khi miền Bắc bước vào thu và miền Nam chuyển từ mùa mưa sang mùa khô. Đồng thời, tháng 9 cũng là thời điểm học sinh, sinh viên trở lại trường học, các văn phòng, công sở trở nên đông đúc, làm tăng nguy cơ lây truyền qua đường hô hấp, trong đó có cúm.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ước tính toàn cầu có 3-5 triệu ca cúm diễn tiến nặng và hàng trăm nghìn ca tử vong mỗi năm, trong đó người cao tuổi và người có bệnh nền chiếm tỷ lệ cao.
Tại Việt Nam, năm 2024 ghi nhận gần 290.000 ca cúm với nhiều ổ dịch bùng phát ở Thanh Hóa, Nghệ An, Thái Bình…, 8 ca tử vong. Năm 2025, một ổ dịch cúm A tại trường dân tộc nội trú Bắc Kạn khiến 43 học sinh đồng loạt mắc bệnh chỉ trong vài ngày. Các bệnh viện lớn như Bạch Mai, Bệnh Nhiệt đới Trung ương, Đại học Y Hà Nội cũng ghi nhận số ca cúm mùa nặng tăng mạnh, không ít bệnh nhân phải thở máy hoặc dùng ECMO.
Theo các bác sĩ Viện Tim mạch Quốc gia, cúm mùa có thể làm nặng thêm các triệu chứng ở bệnh nhân suy tim và làm tăng nguy cơ các biến chứng tim mạch không chỉ ở người bệnh nền mà còn ở cả người khỏe mạnh. Cúm có thể gây sốt, mất nước và tăng nhu cầu oxy khi nhiễm cúm, khiến tim phải làm việc nhiều hơn, dễ dẫn đến suy tim cấp mất bù ở bệnh nhân suy tim, tăng nguy cơ rối loạn nhịp tim ở bệnh nhân tim mạch…
Người trên 65 tuổi có nguy cơ tử vong do cúm cao gấp 7 lần so với nhóm 50-64 tuổi. Sau nhiễm cúm, nguy cơ nhồi máu cơ tim tăng 6-10 lần, nguy cơ đột quỵ tăng 3-10 lần, đặc biệt trong tuần đầu. Người mắc bệnh mạn tính như tiểu đường, phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), bệnh tim mạch, phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ dưới 5 tuổi đều là nhóm nguy cơ cao.
Bộ Y tế khuyến cáo nhiều biện pháp phòng cúm, ví dụ rửa tay thường xuyên; che miệng và mũi khi ho, hắt hơi, có thể sử dụng khăn giấy hoặc khăn tay để tránh nhiễm bẩn bàn tay, tránh lây lan virus ra môi trường xung quanh; tránh đến nơi đông người… Đặc biệt, tiêm vắc xin phòng cúm là biện pháp tối ưu.
Các chủng virus cúm biến đổi thường xuyên. Tiêm phòng hằng năm là biện pháp cần thiết để bảo vệ cơ thể trước các chủng virus mới nhất (giảm nguy cơ mắc bệnh hoặc nếu mắc cũng giảm nhẹ triệu chứng). Vắc xin cúm cần khoảng 2 tuần để cơ thể sản xuất đủ kháng thể bảo vệ. Các nhóm ưu tiên gồm người cao tuổi, người có bệnh nền, phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ dưới 5 tuổi, nhân viên y tế, giáo viên và những người thường xuyên tiếp xúc cộng đồng.
