Ở đặc khu Lý Sơn (tỉnh Quảng Ngãi) có một sản vật quen thuộc với người bản địa nhưng còn khá xa lạ với du khách thập phương, được gọi với cái tên thân thương là rau bồng bồng, cum cúm.
Thực chất đây là một loại rong sụn thường xuất hiện ở vùng biển miền Trung nhưng phổ biến hơn cả là ở Lý Sơn, nhất là khu vực đảo An Bình (đảo Bé).
Rau cum cúm thân tròn, không dài, chỉ chừng 10-15cm, phân thành nhiều nhánh nhỏ xòe ra như san hô và có các màu sắc khác nhau.
Chúng mọc thành từng đám ở mực nước tầm 1-5m, bám trên đá hay lẩn khuất trong những rạn san hô ngầm, cách bờ đảo khoảng chục mét.
Anh Văn Phong – ngư dân ở Quảng Ngãi cho biết, mỗi năm chỉ có một mùa rau cum cúm, khoảng từ tháng 2 đến tháng 5 dương lịch.
Đặc biệt, sản vật này chỉ có thể sử dụng ở dạng tươi chứ không thể bảo quản hay phơi khô nên khó vận chuyển đi xa, chủ yếu được phân phối và tiêu thụ trong địa bàn tỉnh.
“Sau khi hái từ biển, rau cum cúm được sơ chế và dùng ngay trong 1-2 ngày hoặc bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh 1 tuần để đảm bảo chất lượng, mùi vị”, anh chia sẻ.
Ở Quảng Ngãi, rau cum cúm là nguyên liệu chế biến nên nhiều món ăn hấp dẫn như làm salad, nấu canh, soup… nhưng ngon và được ưa chuộng hơn cả là món rau cum cúm trộn.
Thậm chí, món này còn từng lọt Top 100 món ăn đặc sản Việt Nam 2021-2022 do Tổ chức Kỷ lục Việt Nam (Vietkings) và Tổ chức Top Việt Nam (VietTop) bình chọn.
Anh Phong cho hay, trước khi nấu, rau cum cúm được lượm lặt hết rác, mảnh vụn còn bám vào chân gốc, sau đó rửa qua vài lần nước cho thật sạch rồi trụng sơ với nước sôi để giảm mùi tanh.
Sau khi trụng sơ, để ráo nước, rau cum cúm được đem trộn với nước mắm chua ngọt, thêm ít rau thơm thái nhỏ rồi rắc lạc rang (đậu phộng) giã lên trên.
“Bạn có thể trụng sơ hoặc luộc qua rau cum cúm để giảm mùi tanh nồng đặc trưng. Tuy nhiên, bạn không nên luộc hoặc trụng quá lâu làm rau bị mềm, nhũn, mất đi độ giòn mát tự nhiên”, người đàn ông này nói thêm.
Chị Ngọc Mai (Hà Nội) từng có dịp thưởng thức món rau cum cúm trộn ở Lý Sơn nhận xét, loại rong này ăn giòn, mát, có vị hơi mằn mặn của biển.
So với các loại rong khác thường thấy ở miền Trung như rong mứt, rong mơ, rong nho…, chị thấy cum cúm ăn ngon và hợp khẩu vị hơn.
Ngoài cách trộn đơn giản với lạc rang giã nhỏ, người bản địa dần “nâng tầm” món ăn bằng cách kết hợp các nguyên liệu đặc trưng của vùng biển nơi đây là hải sản tươi ngon như mực, cua.
“Rau cum cúm trộn có vị giòn ngọt, thanh mát, thích hợp làm món ăn khai vị hoặc giải ngán, giải nhiệt mùa hè”, chị Mai miêu tả.
Người phụ nữ Hà Nội cũng gợi ý, nếu muốn trải nghiệm đặc sản này, du khách nên ghé thăm Lý Sơn vào thời điểm sau Tết vì đúng mùa rau cum cúm mọc rộ nhất.
