Trao đổi với PV VietNamNet, Tiến sĩ Ngô Đức Phương, Viện trưởng Viện Khoa học thuốc Nam cho biết, tía tô (tên khoa học Perilla frutescens (L.) Britt.) thuộc họ Hoa môi (Lamiaceae), là cây thuốc quen thuộc trong y học cổ truyền Việt Nam và nhiều nước châu Á.
Theo Đông y, tía tô vị cay, tính ấm, có tác dụng phát tán phong hàn, làm ra mồ hôi nhẹ, từ đó đẩy các tác nhân gây cảm lạnh ra ngoài cơ thể. Đây là lý do tía tô thường được dùng khi có các biểu hiện cảm lạnh mới xuất hiện như sổ mũi, hắt hơi, ớn lạnh, mệt mỏi.
Không chỉ được ghi nhận trong y học cổ truyền, các nghiên cứu hiện đại cũng cho thấy tía tô chứa nhiều thành phần dược học có lợi cho sức khỏe.
Trong lá tía tô có tinh dầu (0,3-0,5%), giàu các hoạt chất như perillaldehyde, limonene, linalool, có tác dụng kháng viêm, kháng khuẩn, chống dị ứng nhẹ và làm ấm cơ thể. Ngoài ra, tía tô còn chứa flavonoid, acid rosmarinic, các hợp chất có khả năng chống oxy hóa, hỗ trợ tăng cường miễn dịch.
“Chính tinh dầu tía tô giúp giảm nhanh các triệu chứng như sổ mũi, nghẹt mũi, hắt hơi, ớn lạnh, đặc biệt hiệu quả khi người bệnh chưa sốt cao. Tuy nhiên, dùng sớm cho hiệu quả rõ, để muộn thì tác dụng giảm dần”, TS Ngô Đức Phương nhấn mạnh.
Cách dùng đơn giản, dễ thực hiện:
Theo kinh nghiệm dân gian, khi cảm lạnh mới chớm, người bệnh có thể dùng: Lá tía tô tươi 10-15g, rửa sạch, vò nát rồi hãm với 300ml nước sôi, uống khi còn ấm. Người bệnh có thể kết hợp thêm vài lát gừng tươi để tăng tác dụng làm ấm, phát tán phong hàn, giúp cơ thể nhanh hồi phục. Sau khi uống, người bệnh nên nghỉ ngơi, tránh gió lạnh.
Ngoài ra, tía tô còn thường được dùng trong các món ăn như cháo tía tô, canh tía tô, gỏi cá hồi… vừa giúp dễ tiêu, vừa hỗ trợ phòng cảm lạnh khi thời tiết thay đổi.
3 không khi dùng tía tô giải cảm
Các chuyên gia khuyến cáo, không phải trường hợp nào cũng nên dùng tía tô, cụ thể:
– Không dùng khi sốt cao, khát nhiều, miệng khô, lưỡi đỏ – đây là biểu hiện của chứng nhiệt.
– Tránh uống nước lạnh ngay sau khi dùng, dễ làm giảm tác dụng của thuốc.
– Nếu triệu chứng nặng dần, sốt cao kéo dài, cần theo dõi và đi khám y tế, không tự điều trị kéo dài.
Theo kinh nghiệm dân gian và nghiên cứu hiện đại, có ít nhất 3 loại rau mọc dại được chứng minh có tác dụng tích cực trong việc cải thiện trí nhớ, giảm căng thẳng thần kinh.
Mọc dại ở bờ ruộng, ven đường nhưng cây mã đề có tác dụng lợi tiểu, hỗ trợ đào thải sỏi thận và làm mát đường tiết niệu.
Trong y học cổ truyền và kinh nghiệm dân gian Việt Nam, nhiều loại cây mọc dại được sử dụng như những “vị thuốc quý” hỗ trợ điều trị sỏi thận.
