Trong khuôn viên Bảo tàng Khánh Hòa những ngày giáp Tết, một cây tre cao được dựng lên giữa khoảng sân nắng. Ngọn tre giữ nguyên chùm lá, treo những vật trang trí truyền thống khẽ rung theo gió biển. Nghi lễ dựng cây nêu mở màn chuỗi hoạt động lễ hội Xuân tại đây không ồn ào, nhưng đủ để gợi lên cảm giác quen thuộc của mùa Tết đang đến gần – cổ truyền và bình yên.
Cây nêu được dựng lên mở màn chuỗi hoạt động lễ hội Xuân tại Bảo tàng tỉnh Khánh Hòa.
Với nhiều người dân địa phương, hình ảnh cây nêu không còn thường thấy trong đời sống hằng ngày. Bởi vậy, việc tái hiện nghi lễ trong không gian văn hóa cộng đồng trở thành một cách nhắc nhớ về phong tục từng gắn bó sâu sắc với Tết Việt. Du khách dừng chân tham quan bảo tàng không chỉ quan sát mà còn tò mò tìm hiểu ý nghĩa của việc dựng cây nêu trong dịp Tết Nguyên Đán.
Tái hiện nghi lễ trong không gian văn hóa cộng đồng trở thành một cách nhắc nhớ về phong tục gắn bó sâu sắc với Tết Việt.
Chị Lan Anh, một du khách từ Thành phố Hồ Chí Minh, chia sẻ khi tham quan: việc tận mắt nhìn thấy cây nêu giúp chị hình dung rõ hơn về phong tục Tết từng chỉ nghe qua sách vở. Theo chị, trải nghiệm này mang lại cảm giác gần gũi và giúp chuyến du xuân có thêm chiều sâu văn hóa.
Trong khi đó, anh Nguyễn Hoàng Minh cho biết, việc bảo tàng tổ chức dựng nêu tạo không khí Tết truyền thống rõ rệt hơn, đặc biệt với trẻ nhỏ vốn ít cơ hội tiếp xúc với phong tục này.
Anna Müller, du khách đến từ Đức cho biết, cô đặc biệt chú ý đến những vật nhỏ treo trên thân tre và hỏi kỹ về công dụng từng chi tiết. Theo cô, việc trải nghiệm trực tiếp như vậy giúp hiểu văn hóa bản địa sâu hơn so với việc chỉ tham quan cảnh quan, và khiến chuyến du xuân tại Khánh Hòa trở nên đáng nhớ.
Du khách quốc tế thích thú, ghi lại hình ảnh cây nêu ngày Tết .
Ngọn tre giữ nguyên chùm lá, trong nắng xuân nơi phố biển.
Từ xa xưa, dựng cây nêu là phong tục diễn ra sau ngày tiễn ông Công, ông Táo. Cây tre cao trước sân nhà được xem như dấu hiệu báo Tết về, đồng thời mang ý nghĩa trấn trạch, xua điều rủi và gửi gắm ước mong bình an. Trong trí nhớ văn hóa dân gian, hình ảnh ấy từng đứng cạnh bánh chưng, câu đối đỏ hay tiếng pháo – những biểu tượng làm nên diện mạo ngày Xuân.
Cây nêu, bánh chưng, câu đối đỏ hay tiếng pháo – những biểu tượng làm nên diện mạo ngày Xuân.
Nhịp sống hiện đại khiến phong tục này dần vắng bóng trong nhiều gia đình. Tuy vậy, khi được phục dựng tại các không gian văn hóa, cây nêu không chỉ mang giá trị bảo tồn mà còn mở ra trải nghiệm cho người tham quan. Giữa hành trình du xuân, khoảnh khắc đứng dưới ngọn tre xanh, nghe kể câu chuyện dân gian hay tìm hiểu cách trang trí khác nhau của từng vùng miền trở thành cách tiếp cận văn hóa nhẹ nhàng nhưng sâu sắc.
Tại Khánh Hòa, nơi du lịch thường gắn với biển và nắng, những điểm chạm văn hóa như vậy tạo thêm chiều sâu cho hành trình khám phá. Không phải hoạt động quy mô lớn, nghi lễ dựng cây nêu vẫn góp phần mang đến cảm nhận về bản sắc Tết Việt, giúp du khách tiếp cận một lát cắt văn hóa bên cạnh cảnh quan thiên nhiên.
Những điểm chạm văn hóa tạo thêm chiều sâu cho hành trình khám phá của du khách.
Mỗi mùa Xuân đi qua, cây nêu có thể chỉ tồn tại trong một góc sân bảo tàng hay không gian lễ hội, nhưng ý nghĩa của nó vẫn bền bỉ: kết nối con người với truyền thống, với cộng đồng và với niềm tin vào khởi đầu mới. Trong nhịp du xuân Khánh Hòa, đó là một dấu ấn lặng lẽ, đủ để người ta dừng lại, quan sát và cảm nhận Tết theo cách chậm rãi hơn.
