Điểm d, Khoản 1, Điều 220 của Luật đất đai 2024 quy định: Việc tách thửa đất, hợp thửa đất phải bảo đảm có lối đi; được kết nối với đường giao thông công cộng hiện có; bảo đảm cấp nước, thoát nước và nhu cầu cần thiết khác một cách hợp lý. Trường hợp người sử dụng đất dành một phần diện tích của thửa đất ở hoặc thửa đất có đất ở và đất khác trong cùng thửa đất để làm lối đi, khi thực hiện việc tách thửa đất hoặc hợp thửa đất thì không phải thực hiện chuyển mục đích sử dụng đất đối với phần diện tích đất để làm lối đi đó.
Liên quan đến quy định trên, công dân thắc mắc phải hiểu thế nào mới đúng về “đảm bảo có lối đi”? Có phải lối đi cần là đường hợp pháp, được UBND xã thừa nhận, có thể hiện trên bản đồ địa chính và có mã đất (DGT) không? Hay chỉ cần là một con đường nhỏ do gia đình tự mở, có kết nối với đường giao thông công cộng, và được các hộ dân có liên quan ký cam kết sử dụng chung cũng được coi là “có lối đi”, đủ điều kiện xem xét tách, hợp thửa đất?
Công dân nêu trường hợp cụ thể: Bố mẹ có 1 thửa đất ruộng (ở giữa cánh đồng) và 1 thửa đất rừng (ở xa đường giao thông, nhưng có các bản cam kết được sử dụng đường đi chung do các hộ tự mở).
Nay gia đình có nhu cầu tách thửa cho hai con thì có đủ điều kiện tách không khi đất có bìa hồng, không tranh chấp, không thế chấp, không cầm cố, sau khi tách vẫn đảm bảo diện tích theo quy định?
Trả lời vấn đề này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, việc áp dụng chính sách để xem xét, tách thửa đất cần căn cứ vào từng trường hợp cụ thể và cần căn cứ vào hồ sơ. Do đó, Bộ không có cơ sở để trả lời cụ thể. Tuy nhiên, Bộ Nông nghiệp và Môi trường nêu ý kiến về nguyên tắc.
Điều 220 Luật đất đai đã quy định về nguyên tắc và điều kiện của việc tách thửa đất.
Mặt khác, tại khoản 3 Điều 11 Nghị quyết số 254/2025 của Quốc hội quy định một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai đã quy định: Việc tách thửa đất, hợp thửa đất quy định tại điểm d khoản 1 Điều 220 của Luật Đất đai phải bảo đảm có lối đi kết nối với đường giao thông công cộng hoặc được người sử dụng đất liền kề đồng ý cho đi qua để kết nối với đường giao thông công cộng.
Trường hợp người sử dụng đất dành một phần diện tích của thửa đất ở hoặc thửa đất có đất ở và đất khác trong cùng thửa đất để làm lối đi, khi thực hiện việc tách thửa đất hoặc hợp thửa đất thì không bắt buộc thực hiện chuyển mục đích sử dụng đất đối với phần diện tích đất để làm lối đi đó.
“Như vậy, các thửa đất sau khi tách phải đảm bảo có lối đi kết nối với đường giao thông công cộng hoặc được người sử dụng đất liền kề đồng ý cho đi qua để kết nối với đường giao thông công cộng (việc hình thành lối đi này có thể thông qua việc người sử dụng đất tự hiến đất hoặc mượn nhờ hàng xóm làm lối đi chung)”, Bộ Nông nghiệp và Môi trường nêu.
Bộ đề nghị công dân nghiên cứu, tìm hiểu quy định cụ thể của địa phương về điều kiện, diện tích tối thiểu của việc tách thửa đất, hợp thửa đất đối với từng loại đất.
Chuyển mục đích sử dụng đất đã được chấp thuận và hoàn thành nghĩa vụ tài chính, nhưng khi làm thủ tục tách thửa lại bị trả hồ sơ do vướng quy hoạch. Trường hợp này người dân có quyền yêu cầu hoàn trả tiền đã nộp hay không?
Thửa đất có giấy chứng nhận cấp từ năm 2000 với mục đích làm nhà ở, nay làm lại sổ và tách thửa thì diện tích đất ở được xác định ra sao?
Theo Nghị quyết về một số cơ chế tháo gỡ khó khăn trong thực hiện Luật Đất đai, được Quốc hội thông qua ngày 11/12, điều kiện tách thửa, hợp thửa đất đã được nới lỏng so với trước đây.
