Tôi mới làm xét nghiệm mỡ máu cao 5,2 mmol/l, tiền đái tháo đường 6,54mmol/l. Bác sĩ tư vấn dùng thuốc và thay đổi chế độ ăn, 1 tháng sau kiểm tra lại. Tôi nên ăn như thế nào để giảm chỉ số này xuống. Tôi xin cảm ơn! (Nguyễn Kim Hằng – Yên Nghĩa, Hà Nội).
Tiến sĩ, bác sĩ Vũ Thị Thanh – Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) tư vấn:
Người mắc các rối loạn chuyển hóa như rối loạn mỡ máu, đái tháo đường cần đặc biệt chú ý đến chế độ ăn uống hằng ngày. Một bữa ăn hợp lý không chỉ kiểm soát đường huyết, mỡ máu mà còn giảm nguy cơ biến chứng tim mạch, gan và thận.
Các nguyên tắc quan trọng như:
Ăn đúng giờ, không bỏ bữa: Việc bỏ bữa dễ gây hạ đường huyết, sau đó ăn bù lại khiến đường huyết tăng đột ngột.
Ăn theo thứ tự khoa học: Bắt đầu bằng rau xanh, tiếp đến là đạm (thịt, cá, đậu), cuối cùng mới đến tinh bột như cơm, bún, phở. Cách ăn này làm chậm quá trình hấp thu đường, hạn chế tăng đường huyết sau ăn.
Một bữa ăn lành mạnh nên ưu tiên ngũ cốc nguyên hạt như gạo lứt, bánh mì nguyên cám thay cho tinh bột tinh chế. Nguồn đạm nên chọn thịt nạc, cá, tôm hoặc thịt gia cầm bỏ da. Chất béo nên đến từ dầu thực vật, kết hợp uống đủ nước, có thể dùng thêm trà xanh để hỗ trợ chuyển hóa.
Ngược lại, người bệnh cần hạn chế các món nhiều năng lượng và chất béo xấu như xôi, bánh chưng, bánh tét, thịt mỡ, giò chả hay thực phẩm chế biến sẵn. Rượu bia cũng nên tránh vì có thể làm rối loạn đường huyết và ảnh hưởng đến gan.
Đặc biệt, bệnh nhân cần tránh các thực phẩm chứa nhiều đường đơn như bánh kẹo ngọt, nước ngọt, nước trái cây đóng hộp. Các loại thịt xông khói, lạp xưởng, nội tạng động vật hay mỡ động vật cũng không phù hợp vì làm tăng cholesterol và gánh nặng chuyển hóa.
Ngoài ra, người bệnh thường mắc kèm các vấn đề tim mạch, gan hoặc thận nên chú ý giảm lượng muối trong khẩu phần ăn. Họ có thể thay muối bằng các gia vị tự nhiên như chanh, giấm, tỏi, gừng, rau thơm để món ăn vẫn đậm đà mà tốt cho sức khỏe.
Một lưu ý quan trọng là “đường ẩn” trong các món kho, nước sốt hay nước dùng. Vì vậy, mọi người cần kiểm soát gia vị khi chế biến và duy trì uống đủ nước mỗi ngày.
Duy trì chế độ ăn hợp lý không chỉ giúp kiểm soát bệnh mà còn là cách chủ động bảo vệ sức khỏe lâu dài, hạn chế biến chứng nguy hiểm.
