Ở khu vực biển miền Trung (dọc theo các tỉnh từ Quảng Ngãi tới Bình Thuận cũ) có một loại sản vật được nhiều người yêu thích vì thịt ngon, ngọt thơm và béo. Đó là cá dẫu.
Cá dẫu (tùy từng nơi còn gọi là cá dẩu, cá dỗi, cá béo hay cá lìm kìm) có thân thuôn dài khoảng 20-25cm, vảy thưa, đuôi vàng nhạt hoặc xám.
Hai bên thân có sọc màu xanh nước biển kéo dài, bụng màu trắng, ít vảy.
Miệng cá nhọn và hơi dài, trên đầu miệng có màu đỏ/cam khá nổi bật nên dễ phân biệt với các loài cá khác.
Anh Nguyễn Tùng – ngư dân ở thị xã Lagi, tỉnh Bình Thuận cũ cho biết, cá dẫu có thể sinh trưởng và phát triển ở cả môi trường nước mặn lẫn nước ngọt.
Tùy từng nơi và loại, chúng cũng có chút khác biệt về hình dạng bên ngoài (có đốm đen hoặc không).
“Cá dẫu biển được ưa chuộng hơn vì thịt ngọt thơm, có độ béo. Nhất là phần bụng cá chứa nhiều dầu, khi ăn cảm giác ngậy giống mỡ lợn”, anh nói.
Theo kinh nghiệm của người đàn ông này, cá dẫu là loài cá ăn nổi, bơi theo đàn.
Muốn bắt chúng, ngư dân có thể câu hoặc khai thác sản lượng lớn bằng cách dùng lưới chuyên dụng có mắt lưới nhỏ, cước mảnh, chì nhẹ.
Thời điểm cá dẫu xuất hiện nhiều là từ tháng 2 đến tháng 5 âm lịch hàng năm, khi nước dâng cao và biển êm. Lúc này, cá bơi nhiều thành từng đàn, thịt chắc, dai và được nhận xét là đạt chất lượng nhất trong các tháng.
“Cá dẫu mùa nào cũng có nhưng nhiều nhất vẫn là mùa nắng nóng. Vì thế, vào dịp này, người dân địa phương thường ưu tiên chế biến cá dẫu thành các món ăn thanh mát, nhẹ bụng như gỏi, canh chua.
Ngoài ra, cá dẫu đem kho keo hoặc chiên giòn cũng rất ngon”, anh Tùng cho hay.
Chị Mai Ly (TPHCM) thường đặt ship cá dẫu hơn 200km từ tỉnh Bình Thuận cũ về trung tâm thành phố để chiêu đãi cả nhà cùng thưởng thức.
Chị nhận xét, loại cá này thịt dày, chắc, vị ngọt hậu, khi ăn cảm nhận độ tươm dầu, béo ngậy như mỡ lợn và có mùi thơm đặc trưng.
Các thành viên trong gia đình chị thích nhất món gỏi từ cá dẫu. Món này ăn không tanh, vị thanh mát.
“Để làm gỏi ngon, mình thường lựa cá dẫu tươi loại lưới 1. Tức là ngư dân dùng thuyền thúng đi kéo 1 lưới, kéo được bao nhiêu cũng cập bờ ngay để ướp đá, giữ cho cá dẫu được tươi.
Thông thường mỗi chuyến kéo lưới như vậy chỉ khoảng 30 phút. Cá được bảo quản và cấp đông sớm nên tươi ngon và giá thành cao hơn (so với loại kéo lưới 2-3 tiếng mới vào bờ), khoảng 200.000 – 220.000 đồng/kg”, chị Ly tiết lộ.
Người phụ nữ này cũng cho hay, tùy kích cỡ của cá dẫu mà chị sẽ chế biến thành các món tùy ý.
Với con có trọng lượng lớn, khoảng 8-10 con/kg thì đem làm gỏi, còn loại nhỏ hơn (cỡ 13-15 con/kg) thì nấu canh chua hoặc chiên giòn sẽ ngon hơn.
Việc sơ chế cá dẫu cũng khá đơn giản. Cá tươi mua về đánh hết vảy, dùng kéo cắt bỏ phần miệng và đuôi rồi rửa lại với nước sạch, để ráo.
Sau đó, cá được chế biến thành các món tùy ý.
“Nếu nấu canh chua, bạn chỉ cần chờ nước sôi cho cá chín tới là tắt bếp, tránh đun quá lâu làm thịt cá mềm nhão, ăn bớt ngon.
Khi ăn, bạn có thể chấm cá dẫu với nước mắm ớt hoặc muối ớt để cảm nhận hương vị tươi ngon, ngọt thơm hấp dẫn”, nữ thực khách chia sẻ.
