Tiến sĩ Ngô Đức Phương, Viện trưởng Viện Khoa học thuốc nam, cho biết cây sim (tên khoa học là Rhodomyrtus tomentosa) mọc hoang phổ biến ở các vùng đồi núi, đất cát ven biển và vùng trung du tại Việt Nam.
Đối với nhiều người, đặc biệt là thế hệ 7X và 8X, những đồi sim tím lịm đã trở thành một phần ký ức không thể phai mờ.
Quả sim chín có màu tím sẫm, vị ngọt thanh pha chút chát nhẹ, rất đa năng trong đời sống ẩm thực. Ngoài việc ăn tươi trực tiếp, người dân còn có thể chế biến sim thành mứt, siro, nước giải khát thanh mát cho mùa hè hoặc đem ngâm rượu.
Ngày nay, rượu sim không còn là thức uống tự phát mà đã trở thành một loại đặc sản nổi tiếng, mang thương hiệu đặc trưng của nhiều địa phương như Phú Quốc (Kiên Giang), Quảng Ninh hay các tỉnh ven biển miền Trung, được du khách ưa chuộng.
Cây sim dưới góc độ y học là một nguồn dược liệu quý. Tiến sĩ Phương cho biết, trong y học cổ truyền, hầu hết các bộ phận của cây sim từ quả, lá, búp non cho đến rễ đều có thể dùng làm thuốc.
Trong đó, quả sim chín thường được dùng để bồi bổ cơ thể, hỗ trợ chức năng hệ tiêu hóa. Ngược lại, lá sim nhờ chứa hàm lượng tanin dồi dào nên thường được ứng dụng để hỗ trợ điều trị tiêu chảy, sát khuẩn ngoài da hoặc làm lành các vết bỏng nhẹ.
Những năm gần đây, nhiều nghiên cứu đã chứng minh ngoài hàm lượng cao anthocyanin, nhóm sắc tố tự nhiên tạo nên màu tím đặc trưng, quả sim còn giàu các hợp chất chống oxy hóa mạnh mẽ khác như flavonoid, polyphenol và vitamin C.
Các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm cho thấy, chiết xuất từ quả sim có khả năng chống oxy hóa vượt trội, trung hòa hiệu quả các gốc tự do gây hại. Đồng thời, loài quả này còn ghi nhận các tác dụng kháng viêm, hỗ trợ bảo vệ tế bào gan, kháng khuẩn và cải thiện quá trình chuyển hóa của cơ thể.
“Đặc biệt, cây sim còn chứa rhodomyrton, một hợp chất quý được phân lập từ lá sim. Hoạt chất này đang thu hút sự chú ý lớn từ giới nghiên cứu quốc tế nhờ đặc tính kháng khuẩn cực mạnh, đặc biệt hiệu quả đối với một số vi khuẩn gram dương, điển hình là tụ cầu vàng Staphylococcus aureus. Đây có thể coi là một trong những hoạt chất nổi bật và giá trị nhất của loài cây này”, Tiến sĩ Phương nhấn mạnh.
3 lưu ý khi sử dụng
Mặc dù quả sim rất bổ dưỡng và lành tính, chuyên gia khuyến cáo người dân cần sử dụng đúng cách để tránh các tác dụng phụ không mong muốn:
Tránh ăn lúc đói: Do quả sim chứa nhiều chất tanin, nếu ăn quá nhiều vào lúc đói có thể gây ra cảm giác chát miệng, cồn cào ruột hoặc khó chịu cho hệ tiêu hóa ở một số người nhạy cảm.
Chỉ ăn quả chín: Người tiêu dùng chỉ nên chọn ăn những quả sim đã chín hoàn toàn; tránh ăn quả còn xanh vì lúc này vị rất chát và hàm lượng tanin cao, dễ gây táo bón.
Sử dụng rượu sim điều độ: Đối với rượu sim, dù có nguồn gốc từ thảo dược thiên nhiên tốt cho sức khỏe nhưng bản chất vẫn là đồ uống có cồn. Do đó, người dùng chỉ nên thưởng thức ở mức độ vừa phải để bảo vệ sức khỏe tốt nhất.
Từng là loài cây mọc dại quen thuộc ở miền quê Việt Nam, quả tầm bóp nay trở thành mặt hàng đắt đỏ trong siêu thị nước ngoài.
Mướp đắng và đậu bắp là hai loại quả quen thuộc, giá rẻ bán đầy chợ nhưng mang lại hiệu quả vượt trội trong việc kiểm soát huyết áp, mỡ máu.
Không chỉ che mát những con phố hay lưu giữ ký ức tuổi thơ của nhiều thế hệ, cây nhội còn được biết đến như một vị thuốc dân gian đặc biệt cho sức khỏe phụ nữ.
