Tuy nhiên, đằng sau những cuộc vui kéo dài và cách chế biến “đưa miệng” ấy lại là những hiểm họa khôn lường đối với sức khỏe. Theo ước tính của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm toàn cầu có khoảng 600 triệu người mắc bệnh và 420.000 trường hợp tử vong liên quan đến việc sử dụng thực phẩm không an toàn.
Thừa muối và khoản nợ sức khỏe
Chia sẻ với PV VietNamNet, Tiến sĩ Lê Thị Hương Giang, Trưởng Khoa Tiết chế, dinh dưỡng, Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an) cho biết, trung bình mỗi người Việt Nam tiêu thụ hơn 1.000 bữa ăn mỗi năm, tương đương khoảng 70.000 đến 80.000 bữa ăn trong suốt cuộc đời.
Với số lượng bữa ăn khổng lồ như vậy, chỉ một sai lầm nhỏ trong thói quen ăn uống lặp đi lặp lại cũng đủ tạo ra những hệ lụy nghiêm trọng. Tuy nhiên, đáng lo ngại, không ít người Việt có thói quen ăn quá mặn.
“WHO khuyến nghị một người trưởng thành chỉ nên tiêu thụ dưới 5g muối mỗi ngày, tương đương khoảng 1 thìa cà phê. Nhưng số liệu từ cuộc điều tra yếu tố nguy cơ bệnh không lây nhiễm (STEPS) của Bộ Y tế cho thấy thực trạng đáng báo động. Trung bình một người Việt đang tiêu thụ khoảng 8g muối mỗi ngày, tức là gần gấp đôi so với mức khuyến cáo”, Tiến sĩ Giang dẫn chứng.
Bà cho biết, muối giống như “một khoản nợ sức khỏe”. Nếu mỗi ngày chúng ta chỉ ăn dư một chút muối thì cơ thể rất khó nhận ra ngay lập tức. Nhưng khi lượng muối dư thừa này tích lũy suốt nhiều năm, mạch máu và các cơ quan nội tạng sẽ bị quá tải, buộc con người phải trả giá bằng các chứng bệnh nguy hiểm như tăng huyết áp, đột quỵ và bệnh thận.
Bổ sung thêm về vấn đề này, PGS.TS Nguyễn Trọng Hưng, Viện Dinh dưỡng cho rằng, điều đáng lo ngại nhất là nhiều người vẫn chưa nhận thức đầy đủ mình đang ăn mặn đến mức nào.
Để dễ hình dung, PGS Hưng đưa ra ví dụ cụ thể rằng chỉ cần tiêu thụ khoảng 2,5 thìa nước mắm hoặc 1,5 thìa bột canh mỗi ngày là một người đã chạm ngưỡng muối khuyến cáo tối đa. Trong khi đó, thực tế bữa ăn của nhiều gia đình lại vượt xa con số này do thói quen nêm nếm quá tay khi kho xào, nấu canh hoặc thói quen chấm ngập thức ăn vào bát nước chấm đặt giữa mâm.
Văn hóa nhậu và những chiếc bẫy trên bàn tiệc
Không chỉ thói quen ăn mặn, nhiều người còn có thói quen ăn nhậu sau mỗi ngày làm việc. Tiến sĩ Giang nhấn mạnh, điều lo ngại không chỉ nằm ở những ly bia hay chén rượu mà còn ở chính các món ăn được bày ra trên bàn nhậu.
“Để kích thích vị giác và kéo dài cuộc vui, thực đơn tại các quán nhậu thường ưu tiên các món nướng cháy xém, thịt chế biến sẵn, nội tạng động vật và đặc biệt là các món được tẩm ướp rất mặn như lòng xào dưa chua, chân gà rang muối hay các loại nước sốt đậm vị. Bên cạnh đó, việc ngồi bên bàn nhậu đến tận đêm muộn còn hình thành thói quen ăn khuya, khiến cơ thể nạp vào lượng năng lượng vượt quá nhu cầu cần thiết”, Tiến sĩ Giang nói.
Theo các chuyên gia, tương tự như thói quen ăn mặn, một bữa nhậu có thể chưa lập tức tạo nên bệnh tật ngay ngày hôm sau. Thế nhưng, hàng trăm bữa nhậu lặp đi lặp lại trong nhiều năm sẽ âm thầm tích lũy các yếu tố nguy cơ cho cơ thể.
“Sự kết hợp giữa rượu bia, đồ ăn mặn, nội tạng và các món nướng nhiều độc tố chính là tác nhân hàng đầu góp phần làm gia tăng tình trạng béo phì, gan nhiễm mỡ, tăng huyết áp, rối loạn chuyển hóa, các bệnh lý tim mạch và thậm chí là mầm mống dẫn đến một số loại ung thư nguy hiểm”, Tiến sĩ Giang cảnh báo.
Với những người ít vận động, người thừa cân, béo phì, người bị rối loạn mỡ máu, tăng huyết áp hoặc có bệnh lý tim mạch, việc lạm dụng mỡ lợn làm tăng cao nguy cơ xơ vữa động mạch và các bệnh chuyển hóa nguy hiểm khác.
Dù sở hữu giá trị dinh dưỡng vượt trội, có lợi cho tim mạch, lạc lại là “khắc tinh” của những người có cơ địa dị ứng hoặc đang trong quá trình kiểm soát cân nặng, béo phì.
Sữa chua được xem là thực phẩm giàu dinh dưỡng nhờ chứa canxi và lợi khuẩn tốt cho đường ruột. Một chuyên gia dinh dưỡng người Mỹ đã thử nghiệm ăn món này mỗi ngày trong 1 tuần để cảm nhận tác động với cơ thể.
