Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) vừa ban hành Cẩm nang hướng dẫn hoạt động thể lực nâng cao sức khỏe cho cộng đồng. Theo Bộ Y tế, hoạt động thể lực đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với sức khỏe con người. Tuy nhiên, trong xã hội hiện đại, lối sống ít vận động đang dần trở thành một thách thức lớn, ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng cuộc sống và gia tăng nguy cơ bệnh tật.
Số liệu từ kết quả điều tra toàn quốc về các yếu tố nguy cơ bệnh không lây nhiễm của Bộ Y tế (năm 2021) cho thấy, gần 1/4 (22,2%) số người trưởng thành tại Việt Nam bị thiếu hoạt động thể lực. Trong đó, tỷ lệ này ở nam giới là 16,1% và nữ giới lên tới 28,3%. Bên cạnh đó, tỷ lệ thừa cân, béo phì ở người trưởng thành đạt 15,6%, với sự chênh lệch đáng kể giữa khu vực thành thị (21,3%) và nông thôn (12,6%).
Lối sống thiếu vận động để lại những hệ lụy nặng nề như gia tăng tỷ lệ thừa cân, béo phì, các bệnh không lây nhiễm và rối loạn sức khỏe tâm thần. Thực trạng này đặt ra yêu cầu cấp bách về việc nâng cao nhận thức và tăng cường hoạt động thể lực trong đời sống hằng ngày của mỗi người dân.
Cẩm nang hướng dẫn hoạt động thể lực của Bộ Y tế đã đưa ra những hướng dẫn chi tiết dành riêng cho nhóm từ 5 đến 17 tuổi. Ở lứa tuổi này, việc duy trì vận động thể lực không chỉ cải thiện sức khỏe thể chất, như tăng cường chức năng tim mạch, cơ bắp, xương khớp, ổn định huyết áp, kiểm soát lipid máu, glucose, kháng insulin và giảm tích lũy mỡ mà còn mang lại nhiều lợi ích lớn về mặt tinh thần. Cụ thể, vận động giúp tăng cường chức năng nhận thức, cải thiện kết quả học tập và nâng cao sức khỏe tâm thần, giảm thiểu nguy cơ mắc các rối loạn tâm lý.
Để đạt hiệu quả tối ưu, Bộ Y tế khuyến cáo trẻ em và thanh thiếu niên 5-17 tuổi cần duy trì hoạt động thể lực với thời lượng tối thiểu trung bình 60 phút/ngày trong suốt cả tuần (7 ngày/tuần) ở cường độ vừa và mạnh. Trong đó: Ít nhất 3 lần/tuần: Thực hiện các hoạt động thể lực cường độ mạnh để tăng cường sức khỏe cho cơ bắp, xương.
Bên cạnh đó, Bộ Y tế cũng khuyến cáo nên hạn chế tối đa thời gian ngồi yên một chỗ (thời gian tĩnh tại) và thay thế bằng bất kỳ hình thức vận động nào.
Các loại hình được khuyến khích bao gồm: đi bộ nhanh, chạy, đạp xe, nhảy dây, bơi lội; các môn thể thao đồng đội như bóng đá, bóng chuyền, bóng rổ, cầu lông; tham gia trò chơi dân gian, dân vũ thể thao. Trẻ em và học sinh cũng được khuyến khích tự đi bộ hoặc đi xe đạp đến trường, đồng thời tích cực tham gia các hoạt động ngoài trời, hoạt động tập thể để tăng cường giao tiếp và tương tác xã hội.
Bộ Y tế khuyến cáo người mắc các bệnh tim mạch nên duy trì vận động nhẹ và vừa tối thiểu 30 phút/ngày (ít nhất 5 ngày/tuần) qua các hình thức như đi bộ, đạp xe chậm, bơi lội hay khiêu vũ.
Người trưởng thành được khuyến cáo duy trì 150-300 phút tập luyện, vận động cường độ vừa hoặc 75-150 phút vận động cường độ mạnh mỗi tuần.
