Trong 5 năm qua, hơn 10.000 người mắc bệnh hiểm nghèo khắp cả nước đã tiếp cận được các liệu pháp điều trị tiên tiến nhờ 20 chương trình hỗ trợ thuốc, với tổng giá trị 2.921 tỷ đồng.
Các chương trình này, do Bộ Y tế phê duyệt và các công ty dược tài trợ sản phẩm, được xem là “cơ chế tài chính cầu nối” giúp bệnh nhân tiếp cận thuốc mới, đắt tiền trong khi chờ được bảo hiểm y tế (BHYT) chi trả. Điều này giúp giảm gánh nặng viện phí và duy trì phác đồ điều trị hiệu quả, đại diện Bộ cho hay.
Như ông Hệ, 70 tuổi ở Hà Nội, mắc ung thư phổi giai đoạn cuối, di căn hạch ổ bụng, toàn trạng kém, không thể hóa trị, tiên lượng xấu. Tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, ông được các bác sĩ tư vấn phác đồ phương pháp miễn dịch với chu kỳ 3 tuần truyền thuốc một lần, giá khoảng 120 triệu đồng.
“Bệnh của tôi hiện liệu pháp miễn dịch là con đường khả quan nhất nhưng danh mục BHYT hiện chưa bao phủ hết các thuốc mới. Nếu điều trị, tôi cần có sẵn tiền tỷ mới đủ cầm cự”, ông Hệ nói.
Tuy nhiên, sau khi được các bác sĩ cho biết Bộ Y tế phê duyệt một số chương trình hỗ trợ cho bệnh nhân ung thư, trong đó có thuốc miễn dịch điều trị ung thư phổi, ông đã làm hồ sơ xin tham gia. Kết quả, ông được tiếp cận thuốc miễn dịch với chi phí hỗ trợ 50%. Nhờ đó, tình trạng sức khỏe cải thiện và giảm gánh nặng chi phí điều trị.
PGS.TS Trịnh Lê Huy, Phó Giám đốc Trung tâm Ung bướu, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, cho hay khi bệnh nhân này tham gia chương trình hỗ trợ bệnh nhân đáp ứng tốt với thuốc, ban đầu tiên lượng sống vài tháng thì nay bệnh nhân đã điều trị nhiều chu kỳ, thời gian sống kéo dài trên 3 năm.
Theo thống kê của Vụ Bảo hiểm Y tế (Bộ Y tế), giai đoạn 2019-2024, các chương trình đã hỗ trợ cho 10.652 bệnh nhân, chủ yếu là người mắc ung thư, bệnh huyết học, vảy nến, viêm khớp và các bệnh lý võng mạc. Hình thức hỗ trợ phổ biến là đồng chi trả, giúp bệnh nhân giảm bớt áp lực tài chính để không phải bỏ dở phác đồ. Chẳng hạn, với thuốc điều trị đích cho bệnh nhân ung thư, chi phí trung bình khoảng một tỷ đồng mỗi năm. Khi tham gia chương trình, người bệnh chỉ cần đồng chi trả 30-40%. Mức hỗ trợ còn tăng dần theo thời gian điều trị. “Từ tháng 25 trở đi, bệnh nhân chỉ phải trả 1/4 chi phí thuốc, tức mua một lọ và được tặng ba lọ miễn phí”, PGS Huy dẫn chứng.
Bác sĩ Nguyễn Đức Hạnh, Trưởng khoa Ung bướu 2, Bệnh viện Phổi Trung ương, cũng khẳng định vai trò bổ trợ quan trọng của các chương trình này trong bối cảnh nhiều thuốc mới chưa nằm trong danh mục BHYT. Tại Bệnh viện Phổi, hơn 200 bệnh nhân đang được hỗ trợ thuốc đích và miễn dịch. Đơn cử, một bệnh nhân ung thư phổi dùng thuốc đích với chi phí 82 triệu đồng/tháng sẽ được giảm hơn một nửa nhờ chương trình.
Không chỉ san sẻ gánh nặng kinh tế, các chương trình hỗ trợ còn mở ra hy vọng cho người bệnh. “Trước đây, điều trị ung thư phổi chỉ có hóa trị đơn thuần, hiệu quả thấp. Nay, liệu pháp miễn dịch có thể kéo dài sự sống cho bệnh nhân đến vài năm”, PGS Huy nói.
Điều dưỡng phát thuốc cho bệnh nhân ung thư nội trú tại Bệnh viện K. Ảnh: Quang Hùng
Trên thế giới, các chương trình hỗ trợ thuốc là một giải pháp phổ biến. Tại các nước thu nhập cao, mục tiêu là tăng khả năng tiếp cận thuốc. Ở các nước thu nhập trung bình như Việt Nam, chương trình giúp rút ngắn thời gian tiếp cận thuốc mới và mở rộng cơ hội điều trị cho người dân. Các chuyên gia y tế đánh giá đây là một phương thức tài chính bổ trợ, khơi thông nguồn lực xã hội và giảm áp lực cho hệ thống y tế công, góp phần thực hiện mục tiêu giảm chi phí tiền túi của người dân xuống dưới 30% vào năm 2030 theo Nghị quyết 20/2017. Như trường hợp ông Hệ, nhờ được hỗ trợ thuốc, ông đã không phải rời bỏ phác đồ giữa chừng, có thêm cơ hội được sống.
Lê Nga
