Nhiều trường hợp chỉ phát hiện loãng xương sau khi gãy xương do ngã nhẹ, lún đốt sống, giảm chiều cao hoặc lưng ngày càng gù.
Kỹ thuật viên Vương Hoài Khanh, Đơn vị Cận lâm sàng, Bệnh viện Đại học Y dược TPHCM (cơ sở 3), cho biết đo loãng xương thường được thực hiện bằng phương pháp DXA tại cột sống thắt lưng và vùng hông. Kết quả giúp bác sĩ đánh giá mức độ chắc khỏe của xương và nguy cơ gãy xương. Tuy nhiên, bác sĩ vẫn cần xem xét thêm tuổi, tiền sử ngã, bệnh nền và những yếu tố nguy cơ khác.
“Phụ nữ từ 65 tuổi trở lên nên đo loãng xương, kể cả khi chưa đau xương hoặc chưa từng gãy xương. Phụ nữ đã mãn kinh dưới 65 tuổi cũng có thể cần đo sớm hơn nếu nhẹ cân, từng gãy xương, mãn kinh sớm, hút thuốc lá, uống nhiều rượu hoặc có cha mẹ từng gãy cổ xương đùi”, kỹ thuật viên Hoài Khanh khuyến cáo.
Đối với nam giới, một số hướng dẫn chuyên ngành khuyến nghị cân nhắc đo từ 70 tuổi. Nam giới trẻ hơn có thể cần kiểm tra nếu từng gãy xương, nhẹ cân, suy giảm nội tiết tố, mắc bệnh làm xương yếu hoặc sử dụng thuốc gây mất xương kéo dài.
Người trẻ tuổi, khỏe mạnh và không có yếu tố nguy cơ thường không cần đo loãng xương định kỳ. Tuy nhiên, người trẻ vẫn nên được đánh giá nếu từng gãy xương sau một cú ngã nhẹ, gãy xương nhiều lần, bị lún đốt sống hoặc mắc bệnh ảnh hưởng đến xương.
Một số trường hợp ở người trẻ cần lưu ý gồm: Sử dụng thuốc corticoid kéo dài, mãn kinh sớm, mất kinh kéo dài, suy giảm nội tiết tố, rối loạn ăn uống, nhẹ cân, bệnh tuyến giáp, bệnh cận giáp, bệnh thận mạn, bệnh đường ruột gây kém hấp thu, bệnh viêm mạn tính hoặc phải nằm bất động lâu ngày.
Ở người trẻ, kết quả đo loãng xương không được đọc giống hoàn toàn với người lớn tuổi. Một chỉ số thấp chưa đủ để tự kết luận là loãng xương. Bác sĩ cần tìm nguyên nhân khiến xương yếu, xem người bệnh có từng gãy xương hay không và đánh giá các bệnh hoặc thuốc có liên quan.
Người từng gãy xương sau một chấn thương nhẹ cũng nên được kiểm tra sức khỏe xương. Những vị trí thường gặp gồm cổ xương đùi, đốt sống, cổ tay và phần trên xương cánh tay. Tuy nhiên, gãy xương do tai nạn giao thông, ngã từ trên cao hoặc va đập mạnh không nhất thiết liên quan đến loãng xương.
Đau lưng hay đau khớp đơn thuần chưa có nghĩa là bị loãng xương. Nếu đột ngột xuất hiện tình trạng đau lưng, giảm chiều cao hoặc lưng gù, đây có thể là dấu hiệu lún xẹp đốt sống. Trong trường hợp này, người bệnh nên đi khám. Bác sĩ có thể chỉ định chụp X-quang hoặc các phương tiện hình ảnh khác, bên cạnh việc đo loãng xương nếu cần.
Theo kỹ thuật viên Vương Hoài Khanh, một số thiết bị có thể kiểm tra xương tại gót chân. Phương pháp này có thể giúp sàng lọc ban đầu nhưng không thay thế hoàn toàn việc đo DXA tại cột sống và vùng hông. Người có kết quả bất thường vẫn cần được khám và đánh giá đầy đủ.
