Cách theo dõi chỉ số đường huyết

Theo dõi đường huyết là một trong những điều quan trọng nhất trong việc kiểm soát bệnh tiểu đường, nhất là với người bệnh tiểu đường type 1 và đang dùng insulin.

Vì sao cần theo dõi lượng đường trong máu?

Người mắc bệnh tiểu đường theo dõi lượng đường trong máu (glucose) giúp đánh giá hiệu quả của phác đồ điều trị hiện tại. Người bệnh cũng có thể điều chỉnh chế độ ăn uống, hoạt động thể chất và liều lượng insulin.

Ví dụ, một số nguyên nhân phổ biến thường làm tăng đường huyết:

• Ăn nhiều carbohydrate
• Không dùng đủ thuốc điều trị tiểu đường hoặc insulin hoặc quên liều
• Lười tập thể dục hoặc ít vận động hơn bình thường
• Dùng thuốc corticosteroid (steroid)
• Ốm đau, phẫu thuật hoặc căng thẳng
• Hiện tượng bình minh (lượng đường trong máu tăng vào sáng sớm, có thể do sự biến động tự nhiên của các hormone như cortisol)
• Hút thuốc
• Mất nước
• Dậy thì
• Bỏ bữa
• Dùng quá nhiều thuốc điều trị tiểu đường hoặc insulin

Một số yếu tố khác có thể làm tăng và/hoặc giảm lượng đường trong máu tùy thuộc vào các yếu tố khác và đặc điểm sinh học riêng của từng người:

• Chu kỳ kinh nguyệt
• Thời điểm ăn uống và dùng thuốc/insulin
• Dùng đồ uống có cồn
• Tương tác với các thuốc không phải tiểu đường

Cách theo dõi đường huyết tại nhà

Có hai cách chính để theo dõi lượng đường trong máu tại nhà:

• Dùng máy đo đường huyết và que thử đường huyết ở đầu ngón tay
• Máy theo dõi đường huyết liên tục (CGM)

Các yếu tố quyết định sử dụng một trong hai hoặc cả hai phương pháp gồm:

• Khả năng tiếp cận công nghệ, chi phí
• Mắc loại bệnh tiểu đường nào
• Tần suất bác sĩ khuyến nghị nên kiểm tra lượng đường trong máu
• Sức khỏe tổng thể

Máy đo đường huyết và que thử đường huyết

Thiết bị theo dõi lượng đường trong máu phổ biến nhất gồm sử dụng máy đo đường huyết và que thử đường huyết. Máy đo đường huyết và que thử đường huyết có bán tại các hiệu thuốc, với nhiều loại.

Đây là thiết bị kiểm tra bằng que thử đường huyết ở đầu ngón tay. Người bệnh dùng kim chích máu ở đầu ngón tay để lấy máu. Sau đó, nhỏ vào que thử đường huyết trong máy đo đường huyết, máy sẽ hiển thị lượng đường trong máu trong vòng vài giây.

Kiểm tra bằng que thử đường huyết ở đầu ngón tay chỉ đo lượng đường trong máu tại một thời điểm. Những người mắc bệnh tiểu đường, nhất là đang dùng insulin, thường phải kiểm tra lượng đường trong máu nhiều lần trong ngày bằng phương pháp này.

Máy đo đường huyết tự động (CGM)

CGM là phương pháp đeo thiết bị đo lượng đường huyết 24 giờ một ngày. Thiết bị sử dụng dữ liệu này để tạo thành một biểu đồ thể hiện sự thay đổi lượng đường huyết theo thời gian.

Hầu hết các thiết bị CGM đều sử dụng một cảm biến nhỏ được cấy dưới da. Cảm biến này đo lượng đường huyết trong dịch giữa các tế bào của cơ thể (dịch kẽ). Nhiều máy CGM có thể gửi cảnh báo hoặc tin nhắn cảnh báo khi phát hiện lượng đường huyết thấp hoặc cao.

Giống như tất cả thiết bị công nghệ khác, máy đo đường huyết tự động (CGM) đôi khi có thể bị lỗi hoặc không chính xác. Vì vậy, người bệnh không nên căn cứ hoàn toàn vào kết quả đo, đặc biệt là kết quả đo không khớp với các triệu chứng đường huyết thấp hoặc cao đang gặp phải.

Theo dõi lượng đường trong máu

Hầu hết các máy đo đường huyết đều cho phép lưu lịch sử kết quả. Bạn có thể sử dụng ứng dụng trên điện thoại thông minh để theo dõi lượng đường trong máu. Nếu không dùng điện thoại thông minh, hãy ghi lại chỉ số đường huyết ra giấy, bao gồm ngày, thời điểm kiểm tra đường huyết và bất kỳ thông tin nào khác như trước hay sau bữa ăn. Mang theo máy đo đường huyết, điện thoại hoặc sổ ghi chép mỗi khi đến gặp bác sĩ. Hệ thống CGM lưu dữ liệu lượng đường trong máu và các bác sĩ có thể truy cập thông tin này.

Bảo Bảo (Theo Phòng khám Cleveland)