TS. Lương y Phùng Tuấn Giang, Chủ tịch Viện Nghiên cứu phát triển y dược cổ truyền Việt Nam cho biết, lạc tiên là một loại dây leo thân mềm mọc hoang phổ biến ở vùng nông thôn, ven đường, bờ ruộng hoặc những nơi đất ẩm.
Theo y học cổ truyền, lạc tiên có vị ngọt, tính mát. Tác dụng chính của cây là thanh nhiệt, dưỡng tâm, an thần và lợi tiểu nhẹ, thường được dùng trị các chứng tâm phiền, mất ngủ, hồi hộp, lo âu, nóng trong và căng thẳng kéo dài.
Khác với các vị thuốc an thần có tính mạnh, lạc tiên tương đối nhẹ nhàng, không gây phụ thuộc nếu dùng đúng liều lượng. Vì vậy, cây thường được dùng cho người mất ngủ nhẹ, do căng thẳng hoặc người cao tuổi ngủ chập chờn.
Hỗ trợ điều hòa huyết áp và tim mạch
Một trong những hệ quả của căng thẳng kéo dài là tăng huyết áp nhẹ và rối loạn nhịp tim do thần kinh. Lạc tiên không phải là thuốc điều trị cao huyết áp chuyên biệt nhưng hỗ trợ gián tiếp thông qua cơ chế thư giãn thần kinh và giãn mạch nhẹ.
Theo Đông y, khi can hỏa vượng hoặc khí uất, mạch máu có thể co lại và làm huyết áp tăng. Việc thanh nhiệt và điều hòa khí giúp huyết mạch lưu thông thuận lợi hơn.
Còn trong y học hiện đại, khi hệ thần kinh được làm dịu, mạch máu giãn nhẹ, áp lực máu giảm dần về mức ổn định. Nhờ đó, lạc tiên có thể hỗ trợ cho những người bị tăng huyết áp nhẹ do căng thẳng.
Thanh nhiệt, giải độc và làm mát cơ thể
Theo Đông y, nhiệt tích tụ lâu ngày làm hao tổn tân dịch và gây khô nóng trong cơ thể. Lạc tiên giúp thanh nhiệt nhẹ nhàng mà không làm mất cân bằng âm dương nếu dùng đúng liều.
Tuy nhiên, vì lạc tiên có tính mát nên người có cơ địa hàn, hay lạnh bụng, tiêu lỏng cần dùng thận trọng để tránh làm tăng hàn khí.
Hỗ trợ tiêu hóa do stress
Căng thẳng thần kinh thường ảnh hưởng trực tiếp đến dạ dày và ruột. Nhiều người khi lo âu sẽ chán ăn, đầy bụng hoặc rối loạn tiêu hóa.
Theo Đông y, can khí uất sẽ khắc tỳ, làm chức năng vận hóa suy yếu. Lạc tiên khi làm dịu can khí sẽ gián tiếp giúp tỳ hoạt động tốt hơn.
Tuy nhiên, lương y Giang cũng nhấn mạnh, giống như mọi vị thuốc khác, lạc tiên cần được sử dụng đúng cách, đúng liều và phù hợp với thể trạng từng người. Việc lạm dụng có thể làm giảm hiệu quả hoặc gây mất cân bằng nếu cơ địa không phù hợp. Thảo dược dù lành tính đến đâu cũng cần sự hiểu biết và tôn trọng quy luật tự nhiên của cơ thể.
Hai nhóm người cần thận trọng khi sử dụng lạc tiên: Phụ nữ trong thời kỳ mang thai; Người đang sử dụng các loại thuốc an thần, aspirin, NSAID, thuốc chống đông máu, thuốc chống kết tập tiểu cầu.
Là loại cây mọc dại có vị ngọt mát, mía dò được đánh giá cao nhờ khả năng lợi tiểu và hỗ trợ chuyển hóa đường.
Nước ép cần tây được đánh giá là thức uống lành mạnh và ngày càng phổ biến nhưng vẫn có 3 nhóm người nên thận trọng khi sử dụng.
Lá, vỏ, quả bàng đều là những vị thuốc dân gian có khả năng kháng khuẩn, chống viêm và hỗ trợ điều trị nhiều bệnh lý hiệu quả.
