Cây vối (tên khoa học là Syzygium nervosum) là loài cây quen thuộc tại các vùng quê Việt Nam, đặc biệt là ở miền Bắc. Từ lâu, người dân đã có thói quen hái lá và nụ vối để nấu nước uống hằng ngày.
Tiến sĩ Ngô Đức Phương, Viện trưởng Viện Khoa học thuốc nam cho biết, theo y học cổ truyền, vối có vị đắng nhẹ, chát, tính mát, có tác dụng thanh nhiệt, giải khát, giảm đầy bụng, hỗ trợ đường ruột và chuyển hóa đường. Đây là lý do sau những bữa ăn nhiều đạm, nhiều mỡ, một bát nước vối ấm sẽ giúp cơ thể cảm thấy “nhẹ bụng” hơn rất nhiều.
Trong đời sống, người dân dùng cả lá vối tươi (cho màu nước xanh đẹp mắt) hoặc lá vối khô (cho màu nâu tái). Tuy nhiên, nụ vối vẫn được ưa chuộng hơn cả nhờ hương vị thơm, đậm đà và dịu ngọt hơn.
“Các nghiên cứu hiện đại đã chứng minh nước vối không đơn thuần là thức uống dân dã mà có cơ sở sinh học rất rõ ràng. Lá và nụ vối chứa hàm lượng lớn polyphenol, flavonoid, tanin cùng các hợp chất chống oxy hóa mạnh.
Các hoạt chất này có khả năng kháng khuẩn, bảo vệ niêm mạc ruột, hạn chế một số vi khuẩn gây hại trong đường tiêu hóa, đồng thời giảm stress oxy hóa và hỗ trợ chuyển hóa glucose, giúp giảm đường huyết nhẹ”, Tiến sĩ Phương thông tin.
Theo các chuyên gia, nếu bạn duy trì thói quen uống nước vối với hàm lượng vừa phải mỗi ngày, cơ thể sẽ nhận được những thay đổi tích cực rõ rệt:
Hệ tiêu hóa khỏe mạnh, không lo đầy bụng: Các hợp chất đắng và tanin trong nước vối kích thích tiết dịch tiêu hóa, thúc đẩy quá trình phân giải thức ăn, đặc biệt là chất béo. Bạn sẽ hiếm khi gặp phải tình trạng đầy hơi, khó tiêu hay ợ chua sau ăn.
Hỗ trợ kiểm soát đường huyết và cân nặng: Hoạt chất trong nụ vối giúp làm chậm quá trình hấp thụ đường vào máu sau khi ăn. Việc uống nước vối thường xuyên giúp cơ thể chuyển hóa đường tốt hơn, hỗ trợ đắc lực cho người có nguy cơ hoặc đang điều trị bệnh tiểu đường.
Thanh lọc cơ thể, đem lại làn da tươi trẻ: Nhờ đặc tính lợi tiểu nhẹ và giàu chất chống oxy hóa, nước vối giúp cơ thể đào thải độc tố tốt hơn, giải nhiệt gan, từ đó giảm tình trạng mụn nhọt, rôm sảy vào mùa nóng, mang lại làn da mịn màng.
Dù nước vối rất lành tính và bổ dưỡng, Tiến sĩ Ngô Đức Phương nhấn mạnh người dùng cần lưu ý các nguyên tắc sau để tránh phản tác dụng:
Không uống khi quá đói: Nước vối kích thích tiêu hóa cực mạnh, uống khi bụng rỗng sẽ làm tăng nhu động ruột, gây cào ruột, chóng mặt, mệt mỏi (say nước vối).
Không uống quá đặc: Thói quen uống nước vối quá đặc có thể làm ảnh hưởng đến hệ vi sinh đường ruột và gây táo bón do dư thừa chất chát (tanin).
Thận trọng với người huyết áp thấp: Người có cơ địa huyết áp thấp hoặc hay bị lạnh bụng nên uống vừa phải, có thể thêm một lát gừng ấm để cân bằng.
Trong y học cổ truyền, cỏ mực (cây nhọ nồi) có vị ngọt, chua, tính mát, quy kinh can, thận, giúp lương huyết, bổ huyết, dưỡng can thận, hỗ trợ kích thích mọc tóc, kéo dài pha phát triển của tóc.
Được trồng lấy bóng mát, cây trứng cá từ quả chín ngọt đến lá đều có thể dùng pha nước uống có tác dụng tốt đối với sức khỏe.
Với tác dụng thanh nhiệt, lợi tiểu, cây mã đề được ví như “bạn đồng hành” giúp hỗ trợ tiểu buốt, tiểu rắt, viêm đường tiết niệu, tăng đào thải nước tiểu trong trường hợp sỏi thận nhỏ.
