Ngành công nghiệp ô tô Trung Quốc đang đứng trước một “cuộc thanh lọc” đầy khắc nghiệt, dự kiến sẽ bùng phát mạnh mẽ vào năm 2026.
Sau nhiều năm tăng trưởng nóng nhờ các gói trợ cấp khổng lồ từ Chính phủ, thị trường xe điện lớn nhất thế giới này bắt đầu bộc lộ những vết rạn nứt do sản xuất dư thừa và cuộc chiến giá cả kéo dài. Theo giới quan sát, năm 2026 không chỉ là phép thử về doanh số mà còn là cuộc chiến sinh tồn thực sự, nơi hàng chục hãng xe đang thua lỗ sẽ buộc phải rời bỏ cuộc chơi nếu không thể tự đứng vững trên “đôi chân” của mình.
Theo các chuyên gia kinh tế, lượng xe mới bàn giao tại Trung Quốc có thể sụt giảm tới 5% trong năm tới, mức giảm sâu nhất kể từ năm 2020. Nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này là do Chính phủ Trung Quốc đang có lộ trình cắt giảm dần các khoản hỗ trợ trực tiếp, cùng với hệ lụy từ việc sản xuất dư thừa của các hãng trong quá khứ. Các báo cáo từ giới tài chính cho thấy có khoảng 50 nhà sản xuất xe điện đang thua lỗ nặng nề và đứng trước nguy cơ phải thu hẹp quy mô hoặc tuyên bố phá sản hoàn toàn khi nguồn vốn cạn kiệt.
Hiện nay, toàn ngành công nghiệp ô tô Trung Quốc đang “nín thở” chờ đợi các quyết sách tiếp theo từ Bắc Kinh, đặc biệt là quyết định về việc gia hạn khoản trợ cấp đổi xe trị giá khoảng 2.900 USD (76,2 triệu VNĐ) dự kiến công bố vào tháng 1/2026. Bên cạnh đó, chính sách ưu đãi thuế tiêu thụ đặc biệt cũng bắt đầu thắt chặt khi mức miễn thuế 10% kết thúc vào cuối năm nay, chuyển sang mức ưu đãi 5% cho giai đoạn tiếp theo.
Cuộc chiến giá rẻ khốc liệt giữa các thương hiệu nội địa tuy đã giúp người dân tiếp cận xe điện dễ dàng hơn, nhưng lại là “con dao hai lưỡi” làm xói mòn lợi nhuận. Việc đổ quá nhiều tiền vào nghiên cứu phát triển (R&D) và chạy đua ra mắt sản phẩm mới đã khiến danh sách các hãng xe có lãi trở nên cực kỳ ngắn ngủi. Theo nghiên cứu từ AlixPartners, chỉ có khoảng 10% thương hiệu ô tô điện tại Trung Quốc có khả năng duy trì lợi nhuận trong những năm tới.
Trong cơn bão thanh lọc này, những “ông lớn” hiếm hoi đang kinh doanh có lãi như BYD, Seres hay Li Auto đang nỗ lực đẩy mạnh xuất khẩu để tìm kiếm động lực tăng trưởng mới ở nước ngoài. Đây được xem là chiến lược thoát hiểm và mở rộng không gian sinh tồn khi thị trường nội địa đã trở nên quá chật chội và khắc nghiệt. Cơn sốt huy động vốn dễ dàng đã qua đi, nhường chỗ cho một thực tại tàn khốc: chỉ những doanh nghiệp sở hữu chuỗi cung ứng tối ưu và sản phẩm đột phá mới có cơ hội bước tiếp qua năm 2026.
TH (Tuoitrethudo)
