TS Lương y Phùng Tuấn Giang, Chủ tịch Viện Nghiên cứu phát triển y dược cổ truyền Việt Nam cho biết, hạt vừng (mè) là một trong những loại thực phẩm lâu đời nhất mà con người biết đến.
Loại hạt này chứa tới 50 đến 60% dầu và khoảng 20% protein, trở thành một trong những loại hạt giàu dầu nhất trong tự nhiên.
Đặc biệt, dầu vừng chứa nhiều acid béo không no như linoleic và oleic, cùng các dạng vitamin E mang giá trị chống oxy hóa cao. Bên cạnh đó, hạt vừng còn giàu lignan với các hoạt chất như sesamin, sesamolin, đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ hệ tim mạch và cân bằng chuyển hóa lipid.
“Nghiên cứu cho thấy, chỉ với một thìa canh hạt vừng khô khoảng 9g, cơ thể đã được cung cấp một lượng lớn protein và chất xơ để giúp no lâu, ổn định đường huyết. Nguồn khoáng chất dồi dào gồm canxi, magie, phốt pho trong hạt vừng hỗ trợ xương và cơ bắp vững chắc”, Tiến sĩ Giang nói.
Đồng thời, hàm lượng đồng và mangan cần thiết cho quá trình chuyển hóa, hệ thần kinh, kết hợp với sắt phòng ngừa thiếu máu hiệu quả. Các acid béo thiết yếu có trong hạt vừng cũng là dung môi quan trọng giúp cơ thể hấp thu tốt các vitamin tan trong dầu như vitamin A, D, E và K.
Một trong những công dụng nổi bật nhất của hạt vừng đã được khoa học chứng minh là khả năng hỗ trợ hạ cholesterol. Do chứa hàm lượng phytosterol cao – một nhóm hợp chất thực vật có cấu trúc tương tự cholesterol, hạt vừng giảm sự hấp thu cholesterol tại ruột.
Đi cùng với đó, các lignan đặc trưng như sesamin và sesamolin cải thiện tình trạng rối loạn lipid máu, góp phần làm giảm cholesterol toàn phần và LDL-cholesterol xấu, từ đó bảo vệ hệ tim mạch một cách tự nhiên.
Các nghiên cứu lâm sàng chỉ ra rằng việc sử dụng dầu vừng có thể giúp làm giảm cả huyết áp tâm thu và huyết áp tâm trương ở người mắc bệnh tăng huyết áp. Hiệu quả này đến từ các hợp chất chống oxy hóa mạnh mẽ trong dầu vừng, hạn chế stress oxy hóa, cải thiện chức năng nội mô và bảo vệ thành mạch.
3 nhóm người tuyệt đối không sử dụng
Mặc dù có nhiều công dụng nhưng theo Tiến sĩ Giang, từ năm 2023, Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) đã chính thức xếp vừng vào nhóm 9 dị nguyên thực phẩm chính. Do đó những người có tiền sử dị ứng với vừng cần tuyệt đối tránh sử dụng dưới mọi hình thức.
Hạt vừng cũng chứa oxalat, vì vậy người mắc sỏi thận, gout hoặc đang áp dụng chế độ ăn hạn chế oxalat nên sử dụng với lượng vừa phải và không dùng thường xuyên.
Tháng 5 đến tháng 7 hằng năm là thời điểm vào mùa sen cũng là lúc nhiều người lùng mua trà sen để thưởng thức. Tuy nhiên, theo chuyên gia, 3 nhóm người không nên thưởng thức đồ uống này.
Tình trạng mất ngủ, khó ngủ đang có xu hướng gia tăng nhanh chóng, đặc biệt ở người trẻ do áp lực công việc, căng thẳng kéo dài và thói quen sinh hoạt chưa khoa học.
Mướp đắng không chỉ là món ăn giải nhiệt mùa hè mà còn là dược liệu tự nhiên hỗ trợ điều trị bệnh tiểu đường, tim mạch.
