Những vụ va chạm từ phía sau (tông đuôi) thường bị xem là nhẹ hơn so với đâm trực diện. Tuy nhiên, thực tế cho thấy kiểu tai nạn này vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro, đặc biệt khi xảy ra ở tốc độ cao hoặc trên cao tốc.
Tai nạn tông đuôi thường tiềm ẩn rủi ro chấn thương cổ, cơ chế va chạm này cũng lý giải vì sao túi khí không kích hoạt.
Xe bị đâm từ phía sau, quay ngược đầu trên cao tốc
Điều gì xảy ra khi xe bị đâm từ phía sau?
Trong một cú va chạm từ phía sau, xe bị đẩy về trước, theo quán tính, cả người bị ép sát vào ghế và chuyển động ra phía sau. Khi xe dừng lại sau cú đâm, cả người lại bị quật ngược về trước. Sự thay đổi chuyển động này khiến cổ bị chấn thương kiểu “quất roi” (whiplash), do chuyển động của cổ và đầu lúc này tương tự một chiếc roi bị quất.
Với cơ chế tác động như thế này, đầu người không lao nhanh về kính lái như khi bị đâm từ phía trước, vì vậy túi khí lúc này không có giá trị nếu bung. Đây là lý do túi khí không bung trong một va chạm từ phía sau.
Ngoài ra, việc túi khí có bung hay không còn phụ thuộc vào lực va chạm, góc tác động và ngưỡng kích hoạt của cảm biến.
Khác với va chạm trực diện, nơi nguy cơ tập trung ở phần đầu và ngực do lực đập mạnh về phía trước, va chạm từ phía sau lại gây nguy hiểm theo cách âm thầm hơn. Nhiều trường hợp, xe chỉ hư hỏng ở phần đuôi nhưng người ngồi bên trong vẫn bị chấn thương cổ, đau lưng hoặc ảnh hưởng cột sống kéo dài.
Đặc biệt, vì tai nạn xảy ra bất ngờ, người trên xe gần như không có phản xạ phòng vệ. Trên cao tốc, nơi các phương tiện di chuyển với tốc độ lớn, tông từ phía sau còn có thể dẫn đến va chạm liên hoàn, làm gia tăng mức độ nguy hiểm.
Mô phỏng tai nạn tông từ phía sau khiến thân người bị “giật roi” (whiplash).
Trong các va chạm từ phía sau, hệ thống bảo vệ quan trọng nhất không phải là túi khí, mà là ghế và tựa đầu. Ghế xe được thiết kế để hấp thụ một phần lực tác động, trong khi tựa đầu đóng vai trò đỡ phần đầu, hạn chế chuyển động đột ngột của cổ. Khi được điều chỉnh đúng vị trí, tựa đầu có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ chấn thương giật cổ.
Vì vậy, tư thế ngồi và cách chỉnh ghế là yếu tố quan trọng nhưng thường bị bỏ qua. Tài xế và hành khách nên giữ lưng áp sát ghế, hạn chế ngả sâu, đồng thời điều chỉnh tựa đầu ngang với đỉnh đầu. Tư thế ngồi đúng không chỉ giúp kiểm soát phương tiện hiệu quả hơn, mà còn góp phần giảm đáng kể nguy cơ chấn thương trong các va chạm từ phía sau.
