Làng du lịch Vi Rơ Ngheo, xã Măng Đen, tỉnh Quảng Ngãi (trước đây thuộc xã Đắk Tăng, huyện Kon Plông, tỉnh Kon Tum) nằm ven bờ sông Đăk Snghé, giáp lòng hồ thủy điện Thượng Kon Tum và giữa những rừng thông bạt ngàn, núi non trập trùng hùng vĩ.
Đứng trên đỉnh núi Ngọc Ruông nhìn xuống, ngôi làng cổ Vi Rơ Ngheo của bà con dân tộc Xơ Đăng giống như một bức tranh với vài chục mái nhà bình yên, con suối hiền hòa róc rách ngày đêm, nương rẫy tốt tươi, xanh mướt.
Nơi đây được ví như “ngôi làng chữa lành”, hút du khách khắp nơi tìm tới để tận hưởng vẻ đẹp bình yên, hoang sơ.
Đặc biệt, ngôi làng được mệnh danh là “siêu sạch”, quanh năm khoác lên mình những màu hoa rực rỡ như đỗ quyên, mua tím, địa lan…
 |
 |
Bà Nguyễn Thị Bích Vân (62 tuổi, Gia Lai) đã tới làng Vi Rơ Ngheo 3 lần nhưng vẫn mong muốn được trở lại.
Từng đi khắp các tỉnh, thành Việt Nam, trải nghiệm rất nhiều bản làng du lịch cộng đồng, điều bà ấn tượng nhất ở Vi Rơ Ngheo là ngôi làng rất sạch, từ khu vực chung tới nhà riêng của bà con.
Hầu như người dân không uống rượu bia. Ngoài thời gian lao động, họ chơi thể thao, tham gia các hoạt động văn nghệ như đánh cồng chiêng, hát dân ca, múa truyền thống.
“Từ em bé mẫu giáo trong làng tới thanh niên, người già, ai cũng hiền lành, vui vẻ. Các bạn nhỏ nói tiếng Kinh rất giỏi, hào hứng giới thiệu về làng cho du khách.
Mỗi người trong làng như một hướng dẫn viên thân thiện và đáng mến, đồng lòng bảo vệ văn hóa truyền thống”, bà Vân chia sẻ.
Cũng theo bà Vân, dù ngôi làng nằm ở xa trung tâm, gần như biệt lập nhưng tư duy làm du lịch của bà con lại rất văn minh. Họ trân trọng và bảo vệ những cánh rừng, những cây thông, đỗ quyên, địa lan như tài sản vô giá.
 |
 |
Khi bước vào cổng làng, du khách sẽ thấy những homestay mọc san sát. Biển hiệu mỗi căn homestay được trang trí bằng thân gỗ mục trông rất đơn sơ, mộc mạc nhưng vẫn bắt mắt.
Từ đường làng, sân vườn tới hiên nhà, người dân Vi Rơ Ngheo đều trồng ngập hoa, nhất là các loại lan. Nơi đây được mệnh danh là “thiên đường địa lan”.
Chậu lan được làm bằng gỗ tận dụng, khoét rỗng ruột, bỏ trấu, phân để trồng lan. Du khách có thể thỏa sức ngắm nhìn và chụp ảnh.
Anh Đô Đô (36 tuổi, làm du lịch và truyền thông tại Măng Đen) cũng quay lại làng Vi Rơ Ngheo nhiều lần trong 3 năm qua vì yêu thích vẻ đẹp bình yên hiếm nơi nào có được.
Theo anh Đô, tới đây, du khách sẽ được thưởng thức những món ăn dân dã như cơm lam, rượu cần, cá suối, rau rừng, thịt gác bếp, ếch nướng ống tre… và hòa mình vào văn hóa truyền thống của dân tộc Xơ Đăng, cùng bà con trải nghiệm làm ruộng, đi rừng, bắt cá, chăn trâu.
Nếu là người mê leo núi, đây sẽ là nơi lý tưởng để cùng bà con khám phá những ngọn núi đẹp quanh làng, ngắm hoa địa lan, đỗ quyên rừng khoe sắc.
Từ tháng 5/2023, tại làng Vi Rơ Ngheo, mô hình làng du lịch cộng đồng chính thức hoạt động, thu hút hàng nghìn du khách trong và ngoài nước đến tham quan.
Trước đây, bà con chỉ làm nông, nhưng ngày nay, họ đã biết cách khai thác nét đẹp của bản làng, nét độc đáo của di sản văn hóa dân tộc mình để làm du lịch, giúp tăng thu nhập, cải thiện đời sống.
Mỗi mùa ngôi làng đều có vẻ đẹp riêng, nhưng thời điểm đẹp nhất là mùa xuân, khi hoa anh đào nở và hoa địa lan đồng loạt khoe sắc.
