Xu hướng chuyển dịch sang nhiên liệu thân thiện với môi trường đang được cụ thể hóa bằng các quy định pháp lý nghiêm ngặt tại nhiều quốc gia trên thế giới.
Tại Việt Nam, lộ trình áp dụng xăng sinh học bắt buộc vừa ghi nhận một bước ngoặt lớn mang tính toàn diện đối với thị trường nhiên liệu phục vụ giao thông đường bộ.
Lộ trình áp dụng xăng sinh học bắt buộc tại thị trường Việt Nam
Theo các nội dung được quy định trong Thông tư 50/2025, kể từ ngày 1/6 tới đây, toàn bộ nguồn xăng không chì lưu thông trên thị trường trong nước sẽ phải trải qua quy trình phối trộn và pha chế để chuyển đổi thành xăng sinh học E10 trước khi cung cấp cho các phương tiện giao thông. Đối với loại xăng sinh học E5 RON 92 hiện hành, hoạt động phối trộn và phân phối vẫn được phép duy trì nhằm phục vụ người tiêu dùng cho đến hết ngày 31/12/2030.
Sự thay đổi về mặt chính sách này đồng nghĩa với việc từ đầu tháng 6, chủ sở hữu các phương tiện ô tô và xe máy sử dụng động cơ đốt trong tại Việt Nam sẽ chỉ còn hai lựa chọn nhiên liệu tại các trạm bơm là xăng sinh học E5 RON 92 hoặc xăng sinh học E10 RON 95.
Các nước Đông Nam Á dịch chuyển mạnh mẽ theo xu hướng xanh
Trước khi Việt Nam ban hành quy định mới, một số quốc gia trong khu vực Đông Nam Á đã triển khai mạnh mẽ các dòng xăng sinh học. Philippines là quốc gia đi đầu khi bắt buộc áp dụng tiêu chuẩn xăng E10 từ năm 2012 với tỷ lệ trộn tối thiểu 10% ethanol. Đến năm 2024, cơ quan quản lý năng lượng nước này tiếp tục cho phép các doanh nghiệp kinh doanh dầu khí phân phối thí điểm xăng E20 trên tinh thần tự nguyện, chưa áp đặt thời hạn bắt buộc do cần đánh giá thêm về nguồn cung ethanol và độ tương thích kỹ thuật của phương tiện.
Thái Lan cũng thể hiện quyết tâm tiêu chuẩn hóa xăng sinh học E20 để loại bỏ dần các nhiên liệu hóa thạch thế hệ cũ. Chính phủ nước này vừa quyết định kéo dài thời gian trợ cấp cho nhiên liệu sinh học thêm 2 năm, hiệu lực đến hết ngày 24/9 tới nhằm khuyến khích người dân chuyển đổi hành vi sử dụng. Ở chiều hướng ngược lại, Indonesia đã phải đưa ra quyết định lùi thời hạn bắt buộc áp dụng tỷ lệ trộn 10% ethanol từ mốc năm 2027 sang năm 2028, nguyên nhân chủ yếu do những khó khăn trong việc đảm bảo chuỗi cung ứng hàm lượng ethanol nội địa.
Mỹ và các quốc gia châu Âu chuẩn hóa nhiên liệu sinh học từ lâu
Tại thị trường Mỹ, xăng sinh học E10 từ lâu đã trở thành bộ nhận diện tiêu chuẩn và chiếm tỷ trọng chi phối trong cơ cấu tiêu thụ nhiên liệu quốc gia. Ở một số khu vực đặc thù, các cơ quan chức năng còn cấp phép phân phối thêm dòng xăng sinh học E15 hoặc xăng E85 với tỷ lệ phối trộn cấu phần ethanol dao động từ 51% đến 85%.
Tại châu Âu, các quốc gia có nền công nghiệp xe hơi phát triển như Đức, Pháp, Phần Lan và Vương quốc Anh cũng đã đồng loạt đưa xăng E10 thành cấu hình nhiên liệu mặc định tại hệ thống trụ bơm công cộng. Tuy nhiên, các nước này vẫn duy trì một lượng nhỏ dòng xăng sinh học E5 nhằm đáp ứng kỹ thuật cho nhóm phương tiện thuộc các đời cũ hơn.
Brazil và Ấn Độ dẫn đầu về tỷ lệ phối trộn ethanol trên thế giới
Brazil là quốc gia có lịch sử ứng dụng nhiên liệu sinh học lâu đời nhất khi các dòng xăng E20 và E25 đã xuất hiện phổ biến từ cuối những năm 1970. Sau cú sốc khủng hoảng năng lượng năm 1973, chính quyền Brazil đã lập tức luật hóa việc phối trộn bắt buộc ethanol vào xăng với tỷ lệ từ 10% đến 22% trong suốt giai đoạn 1976-1992. Chính sách này khiến loại xăng khoáng nguyên chất E0 gần như bị xóa sổ hoàn toàn khỏi các trạm thương mại, hiện chỉ còn được cấp phép giới hạn dưới dạng xăng máy bay chuyên dụng cho ngành hàng không.
Tại khu vực châu Á, Ấn Độ cũng vừa thực hiện bước tiến lớn khi nâng tỷ lệ phối trộn ethanol bắt buộc từ mức 12% của năm 2023 lên ngưỡng 20%, đưa xăng sinh học E20 trở thành tiêu chuẩn kỹ thuật bắt buộc trên toàn quốc. Theo các phân tích chuyên ngành, chiến lược này không chỉ giúp quốc gia tỷ dân giảm thiểu sự phụ thuộc vào nguồn dầu thô nhập khẩu từ nước ngoài mà còn giải quyết bài toán bình ổn sản lượng đường dư thừa trong chuỗi sản xuất nội địa.
TH (Otoxemay)
