Anh N.V.T. ngoài 30 tuổi (Hà Nội) không có tiền sử bệnh lý đặc biệt nhưng xuất hiện đau bụng âm ỉ kéo dài kèm sụt cân suốt 3 tháng. Trước đó, nam thanh niên đi khám ở nhiều nơi và được chẩn đoán viêm dạ dày, đã điều trị nhưng triệu chứng không cải thiện.
Khi đến Bệnh viện 19-8 (Bộ Công an), bệnh nhân được chụp CT và phát hiện khối u vùng thân tụy nghi ngờ ác tính.
Để xác định chính xác tổn thương trước phẫu thuật, các bác sĩ tiến hành nội soi siêu âm kết hợp sinh thiết kim nhỏ qua thành dạ dày (EUS-FNB), kỹ thuật chuyên sâu hiện đại trong chẩn đoán bệnh lý tụy. Kết quả sinh thiết xác định bệnh nhân mắc ung thư tụy.
Phát hiện muộn
Ung thư tuyến tụy là tổn thương ác tính xuất phát từ các thành phần của mô tụy, gồm tế bào tụy ngoại tiết, tụy nội tiết và mô liên kết của tụy.
Theo thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), ung thư tụy đứng thứ 14 về tỷ lệ mắc với khoảng 450.000 ca mỗi năm, nhưng lại đứng thứ 7 về tỷ lệ tử vong do ung thư với khoảng 430.000 ca tử vong mỗi năm. Tỷ lệ sống trung bình sau 5 năm của người bệnh chỉ khoảng 9,3%.
Trao đổi với PV VietNamNet, ThS.BSNT Phạm Văn Đức, Khoa Nội Tiêu hóa, Bệnh viện 19-8 cho biết, ung thư tụy là một trong những bệnh lý nguy hiểm vì triệu chứng ban đầu rất mơ hồ.
Nguyên nhân chủ yếu là tụy nằm sâu trong ổ bụng, triệu chứng lâm sàng nghèo nàn và dễ nhầm lẫn với các bệnh lý tiêu hóa khác. Vì vậy, phần lớn người bệnh được chẩn đoán khi bệnh đã ở giai đoạn muộn.
“Điều đáng lo ngại là ung thư tụy hiện nay không còn chỉ gặp ở người lớn tuổi. Nhiều trường hợp còn trẻ nhưng triệu chứng ban đầu mờ nhạt nên dễ bị bỏ qua. Trường hợp bệnh nhân T. là ví dụ điển hình”, bác sĩ Đức chia sẻ.
Dễ nhầm với viêm dạ dày
Theo BS. Lê Công Định, Khoa Nội II, Bệnh viện U bướu Hà Nội, đau bụng là một trong những triệu chứng thường gặp nhất của ung thư tụy. Tuy nhiên, biểu hiện ban đầu thường chỉ là đau âm ỉ vùng thượng vị nên rất dễ bị nhầm với viêm dạ dày.
“Thông thường, cơn đau xuất hiện trước khi phát hiện bệnh khoảng 1-2 tháng và tăng dần theo tiến triển của khối u. Ban đầu đau thoáng qua nhưng về sau có thể lan sang hai bên hoặc xuyên ra sau lưng. Đặc biệt, cơn đau thường nặng hơn sau khi ăn hoặc khi nằm ngửa, khiến người bệnh phải nằm co người để giảm đau. Đau lan ra sau lưng thường gặp ở những trường hợp khối u nằm ở thân hoặc đuôi tụy. Một số trường hợp, người bệnh có thể xuất hiện cơn đau dữ dội đột ngột do khối u làm tắc ống tụy gây viêm tụy cấp”, bác sĩ Định thông tin.
Ngoài đau bụng, người bệnh có thể gặp hội chứng tắc mật với biểu hiện vàng da, nước tiểu sẫm màu. Đây là tình trạng xảy ra khi khối u chèn ép ống mật chính khiến dịch mật không xuống được tá tràng mà đi ngược vào máu.
Các triệu chứng khác gồm đi ngoài phân sống do men tụy không xuống được ruột non để tiêu hóa thức ăn, khiến người bệnh suy kiệt nhanh chóng nếu không được bổ sung men tụy kịp thời. Bên cạnh đó, người bệnh còn có thể xuất hiện các dấu hiệu như sụt cân nhanh, suy nhược, chán ăn, nôn, tiêu chảy.
ThS.BSNT Phạm Văn Đức nhấn mạnh, phát hiện sớm là yếu tố quan trọng nhất quyết định cơ hội điều trị, khả năng phẫu thuật cũng như tiên lượng sống của người bệnh mắc ung thư tụy.
Hiện nay, EUS, kỹ thuật nội soi siêu âm kết hợp sinh thiết kim nhỏ được đánh giá là một trong những phương pháp hiệu quả nhất giúp phát hiện sớm ung thư tụy, kể cả khi tổn thương còn rất nhỏ hoặc chưa biểu hiện rõ trên phim chụp CT.
Các bác sĩ khuyến cáo, người dân không nên chủ quan với các triệu chứng đau bụng kéo dài, sụt cân không rõ nguyên nhân hoặc rối loạn tiêu hóa dai dẳng. Việc thăm khám sớm tại cơ sở chuyên khoa giúp tăng khả năng phát hiện bệnh ở giai đoạn còn cơ hội điều trị hiệu quả.
Đau bụng, vàng da, buồn nôn là các triệu chứng xuất hiện ở 70% số bệnh nhân ung thư tụy.
Trong một tháng gần đây, bà K. liên tục đau bụng, nôn ói và sụt cân. Khi tới bệnh viện kiểm tra, bác sĩ cho biết bà bị ung thư đầu tụy xâm lấn mạch máu.
