Lối sống ít vận động kéo dài trong mùa lạnh không chỉ ảnh hưởng đến cân nặng hay tim mạch mà còn tác động trực tiếp đến hệ miễn dịch, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp.
Hoạt động thể chất vừa phải giúp thúc đẩy tuần hoàn máu, hỗ trợ các tế bào miễn dịch như bạch cầu và tế bào lympho di chuyển hiệu quả hơn trong cơ thể. Khi vận động giảm, quá trình lưu thông này chậm lại, khả năng nhận diện và loại bỏ tác nhân gây bệnh cũng suy giảm. Đồng thời, việc ít ra ngoài tiếp xúc ánh nắng khiến cơ thể thiếu hụt vitamin D – yếu tố có vai trò quan trọng trong điều hòa miễn dịch.
Mùa lạnh cũng thường đi kèm chế độ ăn giàu năng lượng nhưng thiếu rau xanh, trái cây tươi. Sự mất cân đối dinh dưỡng, đặc biệt là thiếu vitamin C, kẽm và protein, khiến hàng rào bảo vệ tự nhiên của cơ thể yếu đi. Thêm vào đó, giấc ngủ thất thường và căng thẳng do áp lực công việc đầu năm càng làm tăng nồng độ cortisol – hormone có thể ức chế phản ứng miễn dịch nếu duy trì ở mức cao trong thời gian dài.
Thực tế lâm sàng cho thấy số ca viêm họng, viêm phế quản, cúm mùa thường tăng vào giai đoạn nhiệt độ giảm sâu và độ ẩm cao. Những người ít vận động, thừa cân hoặc có bệnh nền mạn tính thuộc nhóm dễ mắc bệnh và thời gian hồi phục cũng kéo dài hơn.
Để duy trì miễn dịch ổn định trong mùa lạnh, chuyên gia khuyến nghị duy trì ít nhất 30 phút vận động mức độ vừa mỗi ngày như đi bộ nhanh, tập thể dục trong nhà, yoga hoặc đạp xe tại chỗ. Việc tiếp xúc ánh nắng buổi sáng khoảng 15-20 phút giúp tổng hợp vitamin D tự nhiên. Chế độ ăn cần đảm bảo đủ đạm, bổ sung rau xanh, trái cây giàu vitamin và uống đủ nước, kể cả khi cảm giác khát giảm trong thời tiết lạnh.
Giữ nhịp sinh hoạt đều đặn, ngủ đủ 7-8 giờ mỗi đêm và hạn chế rượu bia cũng là những yếu tố quan trọng giúp hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả. Mùa lạnh không phải là nguyên nhân trực tiếp gây bệnh, nhưng nếu đi kèm lối sống thụ động, đây có thể là điều kiện thuận lợi khiến cơ thể suy yếu và dễ bị tấn công bởi virus, vi khuẩn.
