Sau thời gian dài triển khai những cuộc đua giảm giá không hồi kết, thị trường xe năng lượng mới (NEV) tại Trung Quốc đang chứng kiến một bước ngoặt lớn.
Áp lực từ chi phí sản xuất gia tăng đã buộc các nhà sản xuất phải thay đổi chiến lược, chuyển từ hạ giá giành thị phần sang điều chỉnh tăng giá bán để duy trì dòng tiền.
Theo ghi nhận từ truyền thông sở tại, xu hướng này đang lan rộng toàn thị trường với sự tham gia của hơn 15 hãng xe lớn, bao gồm cả các thương hiệu nội địa lẫn các liên doanh quốc tế. Từ tăng giá xe trực tiếp đến điều chỉnh chi phí gói trang bị đi kèm, người tiêu dùng Trung Quốc đang phải chi trả nhiều hơn để sở hữu một chiếc xe điện ở thời điểm hiện tại.
Dẫn đầu xu hướng chuyển dịch này là BYD khi ông lớn xe điện quyết định tăng giá gói hỗ trợ lái sử dụng công nghệ LiDAR mang tên “God’s Eye B” thêm khoảng 20% kể từ đầu tháng 5. Động thái này ngay lập tức tạo hiệu ứng dây chuyền lên các đối thủ cạnh tranh trong nước. Tiếp bước BYD, các thương hiệu như Changan Nevo, GAC Aion và Xiaomi cũng lần lượt thông báo nâng giá bán đối với nhiều dòng xe điện chủ lực. Mức tăng được ghi nhận dao động từ vài trăm đến hơn 1.000 USD (26,35 triệu VNĐ) cho mỗi phiên bản, tùy thuộc vào phân khúc và cấu hình xe.
Không đứng ngoài vòng xoáy áp lực, các thương hiệu liên doanh vốn có thế mạnh truyền thống tại Trung Quốc cũng buộc phải điều chỉnh. Volkswagen quyết định tăng giá dòng xe điện ID. thêm từ 4.000 đến 7.000 Nhân dân tệ (15,53 – 27,18 triệu VNĐ). Trong khi đó, mẫu xe thuần điện bZ4X của Toyota cũng ghi nhận mức tăng khoảng 6.000 Nhân dân tệ (23,3 triệu VNĐ). Đối với Tesla, dù đại diện hãng tại Trung Quốc lên tiếng phủ nhận việc tăng giá dòng xe ăn khách Model Y, nhưng trên thực tế, hãng xe Mỹ đã âm thầm cắt giảm hàng loạt chương trình ưu đãi tài chính và hỗ trợ vay vốn trước đây. Điều này gián tiếp làm tăng tổng chi phí mà người mua phải bỏ ra để sở hữu xe.
Nguyên nhân cốt lõi đẩy giá xe NEV đi lên xuất phát từ những biến động mạnh mẽ ở thượng nguồn chuỗi cung ứng. Giá lithium carbonate, thành phần thiết yếu trong sản xuất pin xe điện, đã ghi nhận mức tăng gần gấp ba lần trong vòng chưa đầy một năm qua. Bên cạnh đó, sự bùng nổ mạnh mẽ của công nghệ AI tạo sinh đã vô tình tạo ra một cuộc cạnh tranh nguồn cung bán dẫn gắt gao. Các nhà máy sản xuất chip có xu hướng ưu tiên phân bổ năng lực cho phân khúc máy chủ AI, khiến nguồn cung chip lưu trữ dành cho ngành ô tô rơi vào tình trạng khan hiếm nghiêm trọng.
Dữ liệu phân tích từ ngân hàng UBS chỉ ra rằng, riêng sự thiếu hụt và tăng giá của linh kiện chip đã khiến chi phí sản xuất mỗi chiếc xe điện bị cộng thêm từ 3.000 đến 7.000 Nhân dân tệ (11,65 – 27,18 triệu VNĐ). Thêm vào đó, việc giá các loại kim loại cơ bản như nhôm và đồng liên tục leo thang càng làm trầm trọng hóa bài toán chi phí của các nhà máy lắp ráp.
Hệ quả từ việc chi phí đầu vào tăng cao nhưng giá bán chậm điều chỉnh trước đó đã bào mòn lợi nhuận của các doanh nghiệp. Báo cáo từ Hiệp hội Xe du lịch Trung Quốc (CPCA) cho thấy biên lợi nhuận của ngành ô tô nước này đã chạm mốc thấp kỷ lục trong nhiều năm trở lại đây. Tính riêng trong quý I năm nay, tổng lợi nhuận toàn ngành đã sụt giảm tới 18% so với cùng kỳ năm ngoái.
Thực tế này cho thấy các doanh nghiệp không còn đủ dư địa để tiếp tục chịu lỗ nhằm duy trì mặt bằng giá thấp. Giới quan sát nhận định, kỷ nguyên chạy đua để giảm giá xe tại thị trường Trung Quốc đang dần khép lại, nhường chỗ cho một chu kỳ phát triển mới bền vững hơn, nơi giá bán được định hình lại để đảm bảo sự cân bằng giữa chi phí vận hành và lợi nhuận doanh nghiệp.
TH (Otoxemay)
