Ngày 7/6 hằng năm được chọn là Ngày An toàn Thực phẩm Thế giới nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về vai trò của thực phẩm an toàn đối với sức khỏe con người. Theo các chuyên gia dinh dưỡng, an toàn thực phẩm không chỉ là bảo đảm nguồn gốc xuất xứ, thực phẩm không nhiễm khuẩn hay hóa chất độc hại mà còn phải hướng tới chế độ ăn lành mạnh, cân bằng dinh dưỡng, bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Do tính tiện lợi, dễ sử dụng, tại Việt Nam, xu hướng sử dụng thực phẩm chế biến sẵn và thực phẩm siêu chế biến đang gia tăng nhanh và ở mức nguy cơ cao. Nhóm thực phẩm này thường chứa hàm lượng cao đường, muối, chất béo bão hòa, đồng thời ít chất xơ và các vi chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể. Việc lạm dụng chúng trong thời gian dài có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh như béo phì, tăng huyết áp, tim mạch, đái tháo đường hay các bệnh rối loạn chuyển hóa khác.
Trong khi đó, nhiều người có xu hướng sử dụng thường xuyên các loại thực phẩm siêu chế biến, đồ ăn nhanh, thực phẩm đóng hộp, đồ ăn vặt hay các loại nước chấm có hàm lượng đường, muối cao mà không nhận thức đầy đủ về nguy cơ sức khỏe.
PGS.TS Trương Tuyết Mai, Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia, cho biết thói quen ăn mặn hiện vẫn khá phổ biến trong cộng đồng. Dù theo điều tra, con số này đã giảm nhưng mức tiêu thụ muối trung bình của người Việt vẫn ở mức cao, khoảng 8,1g/ngày, gần gấp đôi khuyến nghị của WHO (5g/ngày).
Tiêu thụ quá nhiều muối đã được chứng minh là một trong những yếu tố nguy cơ quan trọng dẫn tới tăng huyết áp, bệnh tim mạch và đột quỵ. Do đó, chuyên gia khuyến cáo người dân cần thay đổi thói quen ăn uống theo hướng lành mạnh hơn, giảm tiêu thụ thực phẩm siêu chế biến, hạn chế đồ ăn nhanh, nước ngọt, thực phẩm nhiều đường và muối.
Người tiêu dùng cần hình thành thói quen đọc kỹ nhãn thực phẩm (hạn sử dụng, thành phần, bảng dinh dưỡng…), giúp lựa chọn thực phẩm lành mạnh, góp phần kiểm soát chế độ ăn uống thông qua việc kiểm soát năng lượng, dinh dưỡng trong mỗi phần ăn tiêu thụ. Từ đó, người dân có thể kiểm soát các bệnh không lây nhiễm như béo phì, đái tháo đường, tim mạch, ung thư và bảo vệ sức khỏe, TS.BS Hoàng Thị Đức Ngàn, Viện Dinh dưỡng Quốc gia, nhấn mạnh.
TS Ngàn lấy ví dụ với muối (Natri/Sodium), người dân nên ưu tiên lựa chọn các sản phẩm có hàm lượng natri ít hơn 120mg tính trên một khẩu phần của sản phẩm.
Ngoài ra, ưu tiên chọn thực phẩm ít chất béo bão hòa, chất béo chuyển hóa và đường, đây là những thành phần có thể góp phần tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch và béo phì.
Ngoài ra, các chuyên gia cũng cho rằng cần tạo môi trường hỗ trợ các lựa chọn lành mạnh hơn, bao gồm hạn chế tiếp thị thực phẩm không lành mạnh, đặc biệt đối với trẻ em – nhóm đối tượng dễ bị tác động bởi quảng cáo và có xu hướng tiêu thụ nhiều đồ ăn nhanh, nước ngọt.
