Lẩu thả
Lẩu thả là món ăn dân dã của ngư dân vùng biển Mũi Né – Phan Thiết, thuộc tỉnh Bình Thuận cũ (nay là phường Mũi Né, tỉnh Lâm Đồng).
Khi du lịch khu vực này còn chưa phát triển, bà con bản địa thường bỏ những thứ họ kiếm được từ biển vào một chiếc nồi, sau đó đổ nước vào và nấu lên thành lẩu. Tên gọi “lẩu thả” cũng xuất phát từ đó.
Khi ăn, người ta không cần nhúng các món cầu kỳ mà đơn giản là thích nguyên liệu nào thì thả vào tô/chén, rồi chan nước dùng nóng hổi lên trên.
Nước dùng sẽ làm chín tái các nguyên liệu trong tô, giúp cho món ăn được tươi ngon và giữ trọn vị ngọt tự nhiên.
Nguyên liệu lẩu thả khá phong phú, trong đó cá là thành phần chủ đạo. Còn nguyên liệu ăn kèm gồm thịt lợn và trứng rán thái chỉ, dưa chuột bào sợi, hoa chuối, xoài ương, rau thơm.
Người dân vùng biển Mũi Né – Phan Thiết thường dùng cá đục, cá suốt hoặc cá mai – những loại cá phổ biến, thịt dai và ngọt.
Tôm mũ ni
Tôm mũ ni là loài giáp xác có 10 chân, sinh sống ở các vùng biển ấm. Tại Việt Nam, loài tôm này xuất hiện nhiều ở khu vực biển đảo miền Trung và miền Nam.
Trong đó, Mũi Né (Lâm Đồng), đặc khu Côn Đảo (TPHCM) hay đặc khu Phú Quốc (An Giang) được đánh giá là những nơi có điều kiện tự nhiên lý tưởng để tôm mũ ni phát triển và cho chất lượng tốt nhất.
Sở dĩ gọi là tôm mũ ni vì chúng có phần đầu to, bè ra như chiếc mũ ni – loại mũ thường được sử dụng để che kín tai và sau gáy.
Ở một số địa phương, người dân còn gọi là tôm vỗ. Bởi khi bắt lên, phần đuôi tôm thường xòe ra rồi thân co lại, đập mạnh vào phần bụng phía trước, tạo âm thanh khá rõ như tiếng vỗ tay.
Hiện ở Việt Nam có 3 loại tôm mũ ni là đỏ, đen và trắng. Trong đó, tôm mũ ni trắng được đánh bắt và sử dụng làm thực phẩm khá phổ biến. Tôm mũ ni đen có sản lượng ít hơn, còn quý hiếm và đắt đỏ nhất là tôm mũ ni đỏ.
Tôm mũ ni có thể chế biến thành nhiều món giống tôm hùm như nấu cháo, nấu lẩu hay hấp, xào cháy tỏi, sốt phô mai…
Mực một nắng
Đây cũng là món ăn chế biến từ hải sản mà du khách không nên bỏ lỡ nếu có dịp ghé thăm vùng biển này.
Năm 2025, mực một nắng Phan Thiết là món Việt duy nhất xuất hiện trong danh sách những món ăn được chế biến từ mực ngon nhất thế giới, do Taste Atlas – chuyên trang ẩm thực uy tín thế giới bình chọn.
Trang ẩm thực nổi tiếng giới thiệu đây là món ăn truyền thống có nguồn gốc từ Phan Thiết, được chế biến từ những con mực tươi vừa đánh bắt, kích thước lớn, được phơi dưới nắng một ngày rồi đem nướng than.
Quá trình nướng mực một nắng cũng đòi hỏi kinh nghiệm, người làm phải căn chỉnh nhiệt độ phù hợp. Bởi nhiệt độ quá cao, mực sẽ chín nhanh, cứng bên ngoài nhưng còn sống bên trong.
Trong quá trình nướng, mực chuyển dần sang màu vàng nhạt và dậy mùi thơm nức mũi.
“Mực nướng xong cắt thành từng miếng nhỏ, ăn kèm nước mắm ớt hoặc tương ớt. Đừng quên kèm theo một ly bia lạnh”, Taste Atlas gợi ý.
