Ung thư phổi do đâu?

Trả lời:

Ung thư phổi nguy hiểm, xảy ra khi các tế bào phổi phát triển bất thường, hình thành khối u, có thể lan sang nhiều cơ quan khác. Người bệnh thường ho kéo dài, đau tức ngực, khó thở, sụt cân, mệt mỏi. Người không hút thuốc cũng có thể mắc bệnh.

Một trong những nguyên nhân phổ biến nhất là khói thuốc thụ động. Khoảng 4.000 hóa chất đã biết trong khói thuốc lá, ít nhất 60 chất gây ung thư. Khói thuốc lá cũng chứa một lượng lớn carbon monoxide, một loại khí cản trở khả năng vận chuyển oxy của máu đến các cơ quan quan trọng như tim và não, góp phần gây ra bệnh tim mạch, đột quỵ. Tiếp xúc với khói thuốc lá thụ động gây kích ứng mắt, mũi, họng, phổi, đôi khi gây đau đầu, buồn nôn và chóng mặt. Đây cũng là nguyên nhân gây bệnh tim mạch vành, hen suyễn.

Tiếp xúc nghề nghiệp cũng là yếu tố nguy cơ đáng kể. Những người làm việc trong môi trường có bụi amiăng, silic, thạch tín, crom, niken, uranium hoặc thường xuyên hít phải khói diesel có khả năng cao bị tổn thương phổi mạn tính. Sự tiếp xúc lặp đi lặp lại nhiều năm có thể dẫn đến xơ phổi và làm tăng nguy cơ hình thành khối u.

Các hạt bụi mịn, khí thải từ giao thông và công nghiệp khi hít phải trong thời gian dài gây viêm mạn tính, tổn thương niêm mạc phổi, từ đó thúc đẩy quá trình biến đổi tế bào. Khí radon là loại phóng xạ tự nhiên có thể rò rỉ từ đất đá vào trong nhà, được xem là yếu tố tiềm ẩn nguy hiểm làm gia tăng tỷ lệ ung thư phổi ở người chưa từng hút thuốc.

Yếu tố di truyền cũng góp phần làm tăng rủi ro mắc bệnh. Nếu trong gia đình từng có người bị ung thư phổi, những thành viên khác sẽ có nguy cơ cao hơn bình thường. Anh chị em ruột và con của bệnh nhân ung thư phổi nên được ưu tiên tầm soát, đặc biệt khi ở độ tuổi trung niên hoặc có thêm yếu tố nguy cơ như hút thuốc, thường xuyên hít khói thuốc thụ động, làm việc trong môi trường độc hại.

Để phòng bệnh, các chuyên gia khuyến cáo cần cố gắng loại bỏ thuốc lá khỏi môi trường sống, tuân thủ quy định an toàn lao động tại môi trường độc hại bằng cách sử dụng khẩu trang và đồ bảo hộ. Duy trì chế độ ăn nhiều rau xanh, trái cây, hạn chế thịt đỏ và thực phẩm chế biến sẵn, kết hợp tập luyện ít nhất 30 phút mỗi ngày.

Ung thư phổi ở người không hút thuốc thường khó phát hiện sớm vì triệu chứng dễ nhầm với bệnh hô hấp thông thường. Do đó, mỗi người nên tầm soát định kỳ và đi khám ngay khi có biểu hiện bất thường như ho kéo dài, đau ngực, khó thở.

Thạc sĩ, bác sĩ Thân Thị Ngọc Lan
Khoa Hô hấp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội