TS Ngô Đức Phương, Viện trưởng Viện Khoa học thuốc Nam cho biết, xoài còn có tên gọi dân gian là muỗm, tên khoa học Mangifera indica L., thuộc họ Đào lộn hột (Anacardiaceae). Đây là loại cây ăn quả phổ biến ở nước ta, gắn bó với nhiều vùng quê và xuất hiện quanh năm trên thị trường.
Trong quả xoài, phần thịt chiếm khoảng 60-70%, chứa nhiều chất dinh dưỡng quan trọng, trong đó hàm lượng tinh bột khá cao, đặc biệt ở xoài xanh; lượng đường dao động từ 16-20% cùng các axit hữu cơ mà chủ yếu là axit citric. Ngoài ra, xoài còn giàu caroten, với hàm lượng từ 121 đến 363,8mg trong 1kg thịt quả; vitamin C đạt 13,2-80mg cùng các vitamin nhóm B cần thiết cho cơ thể.
Không chỉ phần thịt, các bộ phận khác của quả xoài cũng có giá trị dược liệu. Hạt xoài có vị đắng, chứa nhiều axit galic tự do. Vỏ thân cây xoài chứa mangiferin – một hợp chất flavonoid có hàm lượng lên tới 3%, cùng tanin, được sử dụng trong y học cổ truyền. Nhờ đó, xoài được xem là loại quả có giá trị cao so với nhiều loại trái cây khác.
Theo quan điểm Đông y, xoài chín có vị ngọt, tính bình, tác dụng bổ tỳ vị, sinh tân dịch, giúp giảm mệt mỏi và phục hồi sức khỏe. Ăn xoài chín với lượng vừa phải có thể giúp cơ thể nhanh hồi phục sau những ngày lao động nặng nhọc hoặc học tập, làm việc căng thẳng. Trong khi đó, xoài xanh có vị chua, tính mát hơn, thường được dùng để kích thích tiêu hóa, tạo cảm giác ngon miệng và giảm cảm giác ngán.
Trong ẩm thực, xoài được chế biến đa dạng. Với xoài chín, nhiều người thái thành từng lát mỏng, ngâm cùng rượu vang và đường, thêm một chút quế để tạo hương thơm đặc trưng. Xoài chín cũng có thể được chế biến thành mứt, vừa ngon miệng vừa dễ bảo quản. Ở một số quốc gia như Ấn Độ, xoài xanh được thái mỏng, phơi hoặc sấy khô, sử dụng như nguồn vitamin C tự nhiên.
Theo TS Ngô Đức Phương, vỏ quả xoài còn được dùng trong một số trường hợp cầm máu dưới dạng cao lỏng. Cách dùng phổ biến là lấy 10g cao lỏng pha với 120ml nước, cứ cách một đến hai giờ uống một thìa cà phê.
Tuy nhiên, các chuyên gia khuyến cáo, người dân không nên ăn xoài xanh khi đói vì dễ gây cồn ruột, khó chịu đường tiêu hóa. Những người có cơ địa nóng, hay nổi mụn cũng nên ăn xoài chín ở mức vừa phải, tránh ăn quá nhiều trong một lần để không gây phản tác dụng.
Theo kinh nghiệm dân gian và nghiên cứu hiện đại, có ít nhất 3 loại rau mọc dại được chứng minh có tác dụng tích cực trong việc cải thiện trí nhớ, giảm căng thẳng thần kinh.
Mọc dại ở bờ ruộng, ven đường nhưng cây mã đề có tác dụng lợi tiểu, hỗ trợ đào thải sỏi thận và làm mát đường tiết niệu.
Dâu tây được xem là một nguồn vitamin C khá phổ biến nhưng nhiều loại rau quả khác cũng chứa lượng chất này nhiều không kém.
