Theo phản ánh, gia đình công dân đang sở hữu hai thửa đất. Căn cứ quy hoạch chi tiết xây dựng đô thị tỷ lệ 1/2.000 khu dân cư do UBND quận (cũ) phê duyệt từ ngày 14/8/2007, cả hai thửa đất này đều nằm trong diện quy hoạch hẻm dự phòng.
Vì vậy, gia đình bị từ chối chuyển mục đích sử dụng từ đất lúa (đất liền kề là đất ở) sang đất ở vì không phù hợp quy hoạch.
Sau nhiều năm, đến nay gia đình tiếp tục làm hồ sơ xin chuyển mục đích sử dụng đất sang đất ở nhưng vẫn bị yêu cầu là cần phù hợp quy hoạch, cụ thể là quy hoạch đường dự phòng.
Công dân cho biết đã nhiều lần kiến nghị cơ quan chức năng xem xét xóa quy hoạch. Tuy nhiên, các đề xuất này đều bị từ chối nhưng vẫn luôn bị từ chối là chưa xem xét xóa bỏ.
Người dân đặt câu hỏi: Trường hợp này có được chuyển mục đích sang đất ở hay không?
Trả lời vấn đề trên, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, pháp luật hiện hành đã quy định về điều kiện chuyển mục đích đối với cá nhân và việc điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất.
Theo quy định tại khoản 6 Điều 26 về quyền chung của người sử dụng đất thì người sử dụng đất được quyền chuyển mục đích sử dụng đất theo quy định của pháp luật.
Đáng chú ý, khoản 5 Điều 116 Luật Đất đai 2024 nêu rõ căn cứ cho phép chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp trong khu dân cư, đất nông nghiệp trong cùng thửa đất có đất ở sang đất ở hoặc chuyển mục đích sử dụng các loại đất phi nông nghiệp không phải là đất ở sang đất ở đối với hộ gia đình, cá nhân là quy hoạch sử dụng đất cấp huyện hoặc quy hoạch chung hoặc quy hoạch phân khu theo quy định của pháp luật về quy hoạch đô thị đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.
Bên cạnh đó, pháp luật cũng đặt ra cơ chế để xử lý các quy hoạch không còn phù hợp.
Cụ thể, Bộ dẫn quy định tại khoản 2 Điều 73 Luật Đất đai 2024 về rà soát, điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất nêu rõ: Cơ quan có thẩm quyền tổ chức lập quy hoạch có trách nhiệm tổ chức rà soát quy hoạch sử dụng đất định kỳ 5 năm để điều chỉnh phù hợp với tình hình phát triển kinh tế – xã hội trong từng giai đoạn.
Ngoài ra, theo khoản 8 Điều 76 Luật Đất đai 2024 về tổ chức thực hiện quy hoạch thì hàng năm, UBND cấp tỉnh có trách nhiệm tổ chức rà soát, xử lý và công bố công khai việc thu hồi đất, chuyển mục đích sử dụng đất, điều chỉnh, hủy bỏ việc thu hồi đất, chuyển mục đích sử dụng đất đối với đất đã được ghi trong kế hoạch sử dụng đất hằng năm cấp huyện.
Quy định tại Nghị định 226/2025 của Chính phủ cũng nhấn mạnh: Căn cứ giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất đối với trường hợp không thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư, chấp thuận nhà đầu tư theo pháp luật về đầu tư là quy hoạch sử dụng đất cấp xã hoặc quy hoạch được lập theo quy định của pháp luật về quy hoạch đô thị và nông thôn đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.
Bên cạnh đó, Bộ Nông nghiệp cũng nêu ra điểm a khoản 1 Điều 240 Luật Đất đai về xử lý đối với người có hành vi vi phạm pháp luật trong quản lý đất đai khi thi hành công vụ. Trường hợp lợi dụng hoặc lạm dụng chức vụ, quyền hạn làm trái với quy định của pháp luật trong công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất… thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử lý kỷ luật hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
“Như vậy, pháp luật về đất đai đã quy định rất cụ thể về kỳ rà soát quy hoạch và căn cứ để chuyển mục đích sử dụng đất”, Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẳng định và đề nghị công dân có văn bản, hồ sơ và tài liệu gửi cơ quan quản lý đất đai tại địa phương để được hướng dẫn, giải quyết theo thẩm quyền và theo quy định của pháp luật.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường trả lời công dân về tính pháp lý khi xây nhà trên đất chưa có sổ đỏ từ nhiều năm trước, đến khi làm thủ tục cấp giấy chứng nhận bị lập biên bản vi phạm.
Đất vườn và đất ở nằm chung một thửa trên bản đồ địa chính nhưng lại được cấp thành hai sổ đỏ riêng biệt. Khi có nhu cầu chuyển đổi thêm mục đích sử dụng, liệu có phải tách thửa hay không?
Người dân khi thực hiện thủ tục cấp đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) đã gặp vướng mắc liên quan đến phần diện tích tăng thêm sau khi đo đạc lại, lúng túng trong quá trình hoàn thiện hồ sơ.
