Theo phản ánh của công dân, gia đình được UBND huyện cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) từ năm 1993 theo bản đồ lập theo Chỉ thị 299/TTg, với diện tích 2.000m2.
Tuy nhiên, khi thực hiện thủ tục cấp đổi sổ đỏ thì được thông báo vị trí thửa đất thể hiện trên giấy chứng nhận không trùng khớp với hiện trạng sử dụng. Theo hệ thống bản đồ tọa độ VN-2000, Văn phòng đăng ký đất đai chi nhánh địa phương phát hiện vị trí thửa đất trên giấy chứng nhận cũ không trùng khớp với hiện trạng sử dụng đất thực tế.
Cụ thể, sau khi đối chiếu vị trí thửa đất đã được cấp giấy trên bản đồ địa chính, cơ quan chức năng xác định phần đất gia đình công dân đang sử dụng trên thực tế lại nằm trên thửa đất đã được cấp giấy chứng nhận cho bà B. từ năm 1993.
Từ kết quả rà soát này, Văn phòng đăng ký đất đai hướng dẫn công dân liên hệ UBND xã để thực hiện thủ tục thu hồi giấy chứng nhận đã cấp cho bà B vì đã cấp trùng vào thửa đất hiện trạng gia đình đang sử dụng. Sau khi xử lý xong, cơ quan đăng ký đất đai mới thực hiện cấp đổi giấy chứng nhận cho gia đình đang sử dụng đất.
Tuy nhiên, khi người dân đến UBND xã để làm việc, địa phương tiếp tục hướng dẫn công dân liên hệ Văn phòng đăng ký đất đai. Lý do được đưa ra là trường hợp này thuộc diện xử lý theo điểm đ khoản 1 Điều 138 Nghị định 101/2024/NĐ-CP, quy định về việc vị trí thửa đất trên giấy chứng nhận đã cấp không chính xác so với vị trí sử dụng thực tế tại thời điểm cấp giấy.
Công dân thắc mắc, phải liên hệ cơ quan nào để được giải quyết?
Trả lời nội dung phản ánh, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết đây là trường hợp cụ thể thuộc thẩm quyền xử lý của địa phương. Việc giải quyết cần căn cứ vào hồ sơ lưu trữ, hiện trạng sử dụng đất cũng như các quy định do địa phương ban hành để thi hành Luật Đất đai.
Do vậy, Bộ không có đủ cơ sở hồ sơ để kết luận đối với vụ việc này nhưng nêu ra một số nguyên tắc.
Theo khoản 6 Điều 135 Luật Đất đai, trường hợp giấy chứng nhận đã cấp nhưng xác định vị trí thửa đất không chính xác thì cơ quan chức năng phải rà soát để cấp đổi giấy chứng nhận cho người sử dụng đất.
Bên cạnh đó, tại Mục VII nội dung C phần IV Phụ lục I ban hành kèm Nghị định 151/2025 của Chính phủ cũng quy định vị trí thửa đất trên giấy chứng nhận đã cấp không chính xác so với vị trí thực tế sử dụng đất tại thời điểm cấp giấy chứng nhận đã cấp thì thuộc trường hợp cấp đổi giấy chứng nhận đã cấp.
Thẩm quyền cấp sổ đỏ, xác nhận thay đổi đối với trường hợp đăng ký biến động được thực hiện theo quy định tại khoản 2 Điều 136 Luật Đất đai.
Cụ thể, tổ chức đăng ký đất đai thực hiện cho người sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất là tổ chức trong nước, tổ chức tôn giáo, tổ chức tôn giáo trực thuộc, tổ chức nước ngoài có chức năng ngoại giao, tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài; cấp giấy chứng nhận cho chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất là tổ chức nước ngoài, cá nhân nước ngoài.
Chi nhánh của tổ chức đăng ký đất đai hoặc tổ chức đăng ký đất đai thì thực hiện cho người sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất là cá nhân, cộng đồng dân cư, người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài.
Bên cạnh đó, luật cũng nêu rõ tổ chức đăng ký đất đai, chi nhánh của tổ chức đăng ký đất đai được sử dụng con dấu của mình để thực hiện cấp giấy chứng nhận hoặc xác nhận thay đổi vào giấy chứng nhận đã cấp.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị người dân liên hệ cơ quan quản lý đất đai tại địa phương để được hướng dẫn, rà soát hồ sơ và giải quyết theo đúng quy định.
Mua nhà bằng giấy viết tay từ năm 1990, ở ổn định suốt 36 năm, có hộ khẩu thường trú, không tranh chấp nhưng chưa được cấp sổ đỏ vì một văn bản “ủy quyền” không có chữ ký của bên nhận ủy quyền.
Mua hơn 5.000m2 đất nông nghiệp bằng giấy viết tay từ năm 1999, giữ cả sổ đỏ của người bán và sử dụng ổn định suốt nhiều năm, công dân băn khoăn liệu nay có thể sang tên để tặng cho con hay không. Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã đưa ra hướng dẫn.
Pháp luật đất đai hiện hành đã quy định cụ thể việc cấp sổ đỏ lần đầu cho hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất tại các Điều 137, 138, 139 và 140 của Luật Đất đai.
