Người Việt ăn quá mặn
Theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), một người trưởng thành chỉ nên tiêu thụ dưới 5G muối mỗi ngày, tương đương khoảng một thìa cà phê. Tuy nhiên, kết quả Điều tra quốc gia yếu tố nguy cơ bệnh không lây nhiễm (STEPS) năm 2021 của Bộ Y tế cho thấy mức tiêu thụ muối trung bình của người Việt vẫn ở mức cao, khoảng 8,1g/ngày, dù đã giảm so với mức 9,4g năm 2015. Bên cạnh đó, 8,7% dân số thường xuyên sử dụng thực phẩm chế biến sẵn có hàm lượng muối cao.
Muối không chỉ đến từ muối ăn thông thường mà còn từ các loại gia vị quen thuộc như bột canh, hạt nêm, nước mắm, xì dầu hay mì chính. Người Việt cũng có thói quen ướp, ngâm, tẩm thực phẩm trước khi chế biến; nêm nếm trong quá trình nấu và sử dụng thêm nước chấm (nước mắm, bột canh, mắm nêm…) khi ăn. Ngay cả khi ăn trái cây, nhiều người vẫn chấm muối.
Theo điều tra, 70% lượng muối tiêu thụ hằng ngày đến từ gia vị dùng trong sơ chế, nấu ăn và nước chấm trực tiếp trong bữa ăn.
Cùng đó, xu hướng sử dụng thực phẩm siêu chế biến và đồ ăn đóng gói sẵn ngày càng phổ biến, đặc biệt ở giới trẻ và người bận rộn. Các sản phẩm này thường chứa lượng muối cao nhằm tăng hương vị và kéo dài thời gian bảo quản. Bộ Y tế cho biết khoảng 20% lượng muối đến từ thực phẩm chế biến sẵn như xúc xích, đồ hộp, snack, mì ăn liền, thức ăn đông lạnh và đồ ăn nhanh…
Ăn mặn làm tăng nguy cơ huyết áp cao như thế nào?
Thạc sĩ, bác sĩ Ngô Thị Hà Phương, Viện Dinh dưỡng Quốc gia, cho biết dư thừa natri (thành phần chính trong muối) có thể làm tăng tính thấm và trương lực thành mạch, gây ứ nước trong tế bào, tăng sức cản ngoại vi và dẫn đến tăng huyết áp.
Trong khi đó, tăng huyết áp thường diễn biến âm thầm nhưng có thể gây nhiều biến chứng nguy hiểm như tai biến mạch máu não, đột quỵ, nhồi máu cơ tim… Muối khiến thận phải làm việc quá tải, lâu dần gây suy giảm chức năng thận, sỏi thận, làm tăng nguy cơ loãng xương. Trẻ em ăn mặn từ bé sẽ khiến vị giác bị lệ thuộc, dễ hình thành thói quen ăn uống “mặn miệng” không lành mạnh.
Tiến sĩ Trương Hồng Sơn, Viện trưởng Viện Y học ứng dụng, cho biết đã có bằng chứng khoa học cho thấy nếu giảm lượng muối xuống dưới 5g mỗi ngày, huyết áp ở người trưởng thành có thể giảm tới 20%. Điều này đặc biệt có ý nghĩa khi hơn 25% số người Việt Nam trong độ tuổi 18-69 bị tăng huyết áp.
Theo khuyến nghị của các chuyên gia, người tiêu dùng nên tập thói quen đọc nhãn dinh dưỡng trước khi mua thực phẩm. Đây được xem là “chìa khóa” để kiểm soát lượng muối, đường và chất béo bão hòa. Trên bao bì sản phẩm thường có thông tin về hàm lượng natri hoặc muối, nên ưu tiên lựa chọn sản phẩm có hàm lượng muối thấp, hạn chế thực phẩm chế biến sẵn và giảm sử dụng gia vị mặn trong nấu ăn.
Bên cạnh đó, người dân cần tăng cường rau xanh, trái cây tươi và thực phẩm tự nhiên để xây dựng chế độ ăn lành mạnh hơn.
Giảm muối không có nghĩa là ăn nhạt hoàn toàn mà là ăn vừa đủ để bảo vệ sức khỏe lâu dài. Nhân ngày Tăng huyết áp thế giới (17/5) năm nay, các chuyên gia tiếp tục khuyên người dân giảm ăn muối bằng cách “cho bớt muối – chấm nhẹ tay – giảm ngay đồ mặn” để bảo vệ tim mạch và nâng cao chất lượng cuộc sống.
