Rau khúc (khúc nếp), tên khoa học Gnaphalium indicum L., thuộc họ cúc, là loại cây mọc dại ở các ruộng khô, phổ biến khắp nước ta, đặc biệt nhiều ở miền Bắc.
Bác sĩ Bùi Thanh Hoài, Khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện 19-8 (Hà Nội), cho biết, theo Đông y, rau khúc có tính bình, vị ngọt, có tác dụng giảm ho, long đờm, thanh nhiệt, giải độc và hỗ trợ điều trị viêm phế quản. Người dân thường dùng cả thân và lá ở dạng tươi hoặc phơi khô để làm thuốc.
Để chữa ho, rau khúc thường được sử dụng với liều 10-16g dưới dạng thuốc sắc hoặc hãm uống. Một số nơi còn thái nhỏ lá, trộn rau với đường rồi hấp cách thủy để lấy nước uống. Ngoài ra, nước rau khúc còn được dùng súc miệng giúp cải thiện tình trạng viêm nhiễm, nhiệt miệng, loét miệng.
Không chỉ theo y học cổ truyền, dưới góc nhìn y học hiện đại, rau khúc chứa một lượng tinh dầu nhất định có tác dụng kháng viêm, làm se da, giúp vết thương nhanh lành và hỗ trợ phục hồi mô, tế bào bị tổn thương. Đặc biệt, hoa rau khúc sau khi phơi khô có thể dùng làm gối thảo dược, tạo mùi thơm dễ chịu, hỗ trợ cải thiện giấc ngủ.
Dù có nhiều lợi ích, rau khúc không phải phù hợp với tất cả mọi người. Một số thành phần trong cây có thể gây dị ứng ở những người có cơ địa nhạy cảm.
Vì vậy, khi sử dụng rau khúc làm thuốc, chuyên gia lưu ý:
– Người dân nên tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc người có chuyên môn trước khi dùng, đặc biệt trong trường hợp điều trị bệnh. Việc người dân tự ý chế biến, lạm dụng có thể gây tác dụng không mong muốn.
– Phụ nữ mang thai, đang cho con bú, trẻ nhỏ hoặc người có tiền sử dị ứng với các loài thực vật họ cúc nên tránh sử dụng. Trong quá trình dùng, nếu xuất hiện biểu hiện bất thường, người dân cần ngừng ngay và đến cơ sở y tế để kiểm tra.
– Ngoài ra, rau khúc chỉ nên sử dụng trong thời gian ngắn. Nếu các triệu chứng bệnh không cải thiện, người dân cần đi khám để có phương pháp điều trị phù hợp, tránh phụ thuộc vào các bài thuốc dân gian.
Với màu hoa tím biếc trên khắp các đường phố, cây bằng lăng còn được ghi nhận trong y học dân gian và một số nghiên cứu hiện đại với khả năng hỗ trợ kiểm soát đường huyết, cải thiện chuyển hóa.
Với tác dụng thanh nhiệt, lợi tiểu, cây mã đề được ví như “bạn đồng hành” giúp hỗ trợ tiểu buốt, tiểu rắt, viêm đường tiết niệu, tăng đào thải nước tiểu trong trường hợp sỏi thận nhỏ.
Huyết dụ, loài cây cảnh quen thuộc với sắc lá đỏ tím không chỉ được xem là biểu tượng phong thủy mang lại tài lộc, may mắn cho gia chủ mà còn là vị thuốc dân gian có tác dụng cầm máu, điều hòa huyết trong nhiều trường hợp nhẹ.
