Ốc mỡ là loại hải sản có nhiều ở Việt Nam, phân bố rộng khắp các tỉnh thành từ Nam ra Bắc. Trong đó, chúng xuất hiện phổ biến hơn cả là ở khu vực biển miền Trung như Thanh Hóa, Nghệ An, Nha Trang…
Theo cách lý giải của nhiều người, sở dĩ có tên gọi như vậy là bởi khi ở dưới nước, loại ốc này nhìn giống như một miếng mỡ nhỏ màu vàng nhạt, mềm.
Ở nước ta, ốc mỡ chủ yếu phân thành các loại gồm: ốc mỡ hoa, ốc mỡ trắng, ốc mỡ trơn. Tuy nhiên, tùy từng môi trường sống mà chúng cũng có đặc tính riêng khác nhau, từ màu sắc, chất lượng đến kích cỡ.
“Thông thường, khi quan sát vẻ ngoài, ngư dân thường phân loại thành ốc mỡ đen và ốc mỡ trắng. Loại đen thì kích cỡ nhỏ hơn, nổi bật với lớp vỏ có phần vân màu xám hoặc đen.
Ốc mỡ trắng được khai thác nhiều ở các vùng biển phía Nam. Còn ốc mỡ đen xuất hiện chủ yếu ở khu vực biển từ đầu miền Trung ra Bắc”, anh Lê Hoàng Quang Nguyên – chủ một cửa hàng hải sản ở chợ bến cá Nghi Thủy (phường Cửa Lò, tỉnh Nghệ An) cho biết.
Với nhiều năm cung cấp ốc mỡ cho các nhà hàng, quán ăn trong và ngoài địa phương, anh Nguyên nhận xét loại ốc này được ưa chuộng vì chất lượng khác biệt, ăn ngon.
Trong đó, ốc mỡ đen được khách yêu thích hơn ốc mỡ trắng, giá thành cũng cao gấp 2 – 3 lần (tùy kích cỡ và thời điểm).
“Ốc mỡ đen ăn không bị dai như ốc mỡ trắng. Loại ốc này tuy nghe tên thấy béo ngậy nhưng ăn lại không ngán.
Phần đầu có độ giòn sần sật, còn phía đuôi thì mọng, mềm, khi ăn thấy rất bùi. Khách sành ăn thường khen phần thịt ở đuôi ốc là ngon nhất”, anh nói.
Theo vị tiểu thương này, giá ốc mỡ đen dao động từ 200.000 đồng (loại nhỏ) đến 400.000 đồng/kg (loại lớn).
Ốc mỡ trắng có giá rẻ hơn, khoảng 80.000 – 120.000 đồng/kg.
“Mức giá trên áp dụng đối với ốc mỡ sống, có thể chênh lệch tùy từng địa phương.
Tuy nhiên, nếu ốc đã qua chế biến và phục vụ trong các nhà hàng, quán ăn thì giá thành thường tăng khoảng 1,5-2 lần/kg”, anh Nguyên chia sẻ thêm.
Tương tự như các loại ốc khác, ốc mỡ cũng là nguyên liệu chế biến thành nhiều món ngon như xào tỏi, xào me, hấp sả ớt…
Loại ốc này có vị ngọt dịu, bùi ngậy nên khi kết hợp với các loại gia vị nóng như sả, ớt, tiêu, gừng, sa tế… càng làm món ăn thêm hấp dẫn hơn.
Trước khi chế biến, người ta thường ngâm ốc vào nước vo gạo (hoặc nước sạch thêm vài lát ớt cay) trong khoảng 30 phút để ốc nhả hết chất bẩn và cát từ trong cơ thể ra ngoài. Sau đó, ốc được rửa lại với nước sạch và chế biến thành các món tùy thích.
Ốc mỡ đen loại to có giá khá cao, từ 300.000 – 400.000 đồng/kg. Nguồn: Lê Hoàng Quang Nguyên
Đơn giản nhất là ốc mỡ hấp sả. Ốc rửa sạch, để ráo rồi cho vào nồi, thêm một chút nước cùng vài củ sả đập dập, đun nhỏ lửa.
Vì ốc tiết ra nước nên khi hấp, người ta chỉ đổ một lượng nước rất ít, đủ để không làm cháy đáy nồi. Khi nước sôi thì đảo hoặc xóc ốc cho chín đều, chừng 5-6 phút là có thể tắt bếp.
Ốc mỡ hấp sả chấm nước mắm gừng là ngon nhất. Thực khách chỉ cần cạy lớp vảy trên miệng ốc, thấy thịt ốc đầy và lồi lên thì dùng gai bưởi hoặc que nhọn khều ra.
Một tay cầm thân ốc, một tay lôi thịt ốc lên, lượn theo vòng xoáy trên thân sao cho lấy được hết phần thịt ốc rồi chấm với nước mắm hoặc muối tiêu chanh.
Ngoài hấp sả, ốc mỡ xào bơ tỏi, xào rau răm hay rang me… cũng là những đặc sản dân dã được thực khách yêu thích.
Mỗi món lại có hương vị thơm ngon riêng, đủ làm hài lòng cả người lớn lẫn trẻ nhỏ.
“Thịt ốc mỡ có mùi thơm và vị đậm đà đặc trưng. Phần đầu ăn giòn, phần đuôi của ốc mỡ được khách sành ăn khen là chất lượng, ăn bùi như lòng đỏ trứng vịt, gà”, anh Nguyên nêu cảm nhận.
